Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği Başkan Yardımcısı Cemil Uğurlu bu seslere ön ayak oldu ve dedi ki “Yurt dışına çıkış şartları ağırlaştırılsın.” Turizm Yatırımcılığını otel dikmek, turizmi de köyden garson tutarak servis yaptırmak diye düşünen ve maalesef ciddi turizm yatırımlarının başladığı 1985 yılından bu yana, yapılan teşvik ve yatırımlar büyüklüğünde gelişemeyen sözde işletmeci zihniyetin Türkiye Turizm Sektörüne diktiği tüy oldu bu açıklama.

1996 yılından bu güne sektörün her kolunda bir fiil çalışmış ve yöneticilik yapmış, üstelik bu işin mektebinden gelme birisi olarak, işin devlet planlama (her ne kadar Malezya hükümetine çalışsam da) kademesini de bilen birisi olarak size bu fikrin Türk Turizmini nasıl batağa sürükleyeceğini ve hiçbir çözüm getirmeyeceğini aşağıdaki şekilde açıklamak, benim gibi bir çok gerçek turizmcinin sesini de duyurmak olacaktır.

Türk turist ülkesinde çok uzun süredir yolunan kaz konumunda 

Maalesef bu gerçek özellikle 90’lı yılların sonundan itibaren her gün artarak devam eder bir noktaya geldi. Almanya veya Rusya gibi ülkelerden uçak dahil, her şey dahil sistemli Güney otellerine gelerek 10-15 gece kalan ve otelden çıkmayan turistler 500-600 Euro gibi paket programları öderken, Asya’dan gelen turistler 300-400 dolar gibi bir fiyata 10-15 gün Batı Anadolu programları yaparken Türk turistler Güney otellerine gecelik 1000 TL gibi fahiş fiyatlar vererek, gelen yabancıların ucuza konaklamasını finanse etti. Hatta bunun farkına varıp rezervasyonunu Almanya veya Ukrayna gibi ülkelerden online yaparak arabasına binip İstanbul’dan Antalya’ya giden çok fazla insanımız da bulunmakta. Sırf bu yüzden, 6 gece için 6,000 TL (yaklaşık 2000$) otel parası verip Antalya’ya gitmek yerine, Malezya’da aynı süre için 1200 dolar verip daha lüks otellerde kalmayı tercih edenler var.

Türk turist aradığını Antalya’da bulamaz

En net sonuç olması nedeniyle 2014 yılını tercih ederek örneklemek gerekirse, 8,363,966 kişinin çıkış yaptığı bu yılda iş seyahati harici Yurt dışına çıkış yapanlar 6,110,096 kişidir. Bu kişilerin 2,115,698 kişisi yani 1/3, 243 ülke içinden sadece 5 ülkeye gitmiştir.

Gürcistan            1,016,286

Yunanistan         642,500

Bulgaristan         215,353

İtalya                    151,354

Almanya              90,205

Gürcistan ve Bulgaristan ağırlıklı %95 oranında kumarhane turizmidir. Türkiye bu kimselere cevap veremez. Yunanistan, zaten Türkiye’den ucuz olduğu için tercih edilmektedir. İtalya tarihsel olarak ilgi çekmektedir. Almanya ise daha çok akraba ziyareti türündendir. Türk sahillerini dolduracak turistler bu turistler değildir.

Yurt dışına çıkış düşerse, yurt dışından geliş de düşer

Turizm tek taraflı yapılabilen bir iş değildir. Tek taraflı olan örnekleri vardır (Küba gibi) ama çift taraflı örneklerine göre çok daha pahalıya mal olduğundan yüksek hacim içermeyen işler olarak ciro büyüklüğüne ulaşamaz. Bu da büyüme yerine küçülmeyi getirir. Şöyle ki.

Diyelim ki yurt dışına çıkış zorlaştırıldı ve bunun sonucunda 8 milyon yerine 1 milyon kişi yurt dışına çıkış yaptı. Bu demektir ki uçaklar Türkiye’ye yolcu getirdi ama boş döndü. Bu durumda uçuş maliyeti artacağından yolcu üreten ülkede uygulanan bilet fiyatları pahalanacaktır. Pahalaşan bilet fiyatları nedeniyle gelmek isteyen kitlede ciddi düşüşler meydana gelecek ve kısa sürede uçaklar boş veya yarı boş gelmeye başlayacaktır. Yine çok kısa sürede bize gelmek isteyen turistler, alternatif piyasaları tercih etmeye başlayacak (örneğin Yunanistan) bu nedenle zaten dolmamaya başlayan seferler iptal edilerek, uçaklar yeni tercih edilen rotalara kaydırılacaktır. Sonuç olarak Türkiye’den gidemeyen yerli turist, Türkiye’ye gelemeyen yabancı turist olarak çift taraflı bir şekilde Türk turizmini öldürecektir.

Devlet çok ciddi bir girdi kaybına uğrayacaktır

Sadece giden turistin çıkışının engellenmesi ve 1 milyona inmesi üzerinden düşünsek bile devletin tahmini gelir kaybı şu şekilde hesaplanabilir.

Pasaport geliri (2 yıllık pasaport-354 TL x 7,000,000) = 2,478,000,000 TL = 837,162,000 USD

Havalimanları geliri (yolcu başına uçak bileti üzerinden alınır)7,000,000 x 15$ = 105,000,000 USD

Seyahat masraflarından gelecek KDV (Tuik 651 dolar belirtir) 651 x 0,18 x 7,000,000 = 820,260,000 USD

15 TL yurt dışı çıkış vergisi 15 x 7,000,000 = 105,000,000 TL yaklaşık 35,473,000 USD

THY’nin yolcu kaybı (çıkışların %80’i THY ile ortalama 550$ bilet parası ile) 7,000,000 x 0,80 x 550 USD = 3,080,000,000 USD

Havalimanlarının havayolu şirketleri ve havalimanı işletmecilerinden alacağı teknik ve kira gibi gelirler ile Kargo gelirleri kısmını katmadan bile sadece giden yolcunun düşmesi sonucu devletin gelir kaybı kabaca bir hesapla 4,877,895,000$ (yaklaşık 5 Milyar dolar) seviyesine çıkmakta. Üstelik bu yıllık bir başlangıç kaybı. Böyle bir durumda tamamen atıl kalacak yeni Havalimanı (yaklaşık 5 Milyar dolar da onun yapım maliyeti var) da cabası.

İyi peki ama sonuç 

İşletmeciliği bilmeyen ister seyahat acentesi isterse konaklama sektörüne giriş yapıp, paralarını yönetemeyip batıran insanları süspanse etmek bu maliyetleri tüm halkın sırtına, üstelik de kısıtlamalar ile birlikte yüklenmemelidir. Yasalarda gerekli ve uzun süredir yapılması şart olmuş yaptırımları koyarak ve sıkı sıkı denetleyerek, iyi yönetilen bir turizm sektörü oluşturmak zorundadır. Turizm çalışma alanı olarak herkesin çalışabileceği ancak yönetsel anlamda profesyonellerin elinde olması gereken bir sektördür. Doktor veya Avukat nasıl belgeli olmak zorunda ise, Turizm’ci de belgeli olmalı ve ciddi yaptırımlara maruz bırakılmalıdır. Her önüne gelenin ahkam kesebileceği bir sektör değildir.

Kim Seyahat Tasarımı Alıyor?

İstatistikler gösteriyor ki Seyahat Tasarımı alanların %68’ini kadınlar oluşturuyor. Seyahate çıkanların %35’i seyahate eşi veya sevgilisi ile giderken, aile olarak gidenler %32. Kişisel seyahat tasarımını tercih etmede kadınların ağırlıkta olması tatilin unutulmaz bir deneyime dönüştürme amacının kadınlar arasında daha yaygın olmasıyla açıklanabilir. %68’lik payı kendilerine ayıran kadınlar belli ki kişiye özel olan her şeye bayılıyorlar. Erkekler ise %32 ile kadınları takip ediyorlar.

Hangi ülkeler tercih ediliyor?

Yurtdışına seyahat eden yerli turistin ilk üç ülke tercihi yıllardır değişmiyor. Bu araştırma da gösteriyor ki İtalya, Fransa ve İspanya Türkiyeli turistin en çok tercih ettiği ülkeler. %31’lik bir dilimi kaplayan İtalya’yı ile Fransa takip ediyor. Akdeniz ülkelerini çok seviyoruz bu çok açık. Üçüncü sırada ise İspanya var. ABD ve Japonya’nın %6’lık bir orana ulaştığı destinasyon tercihinde Almanya %3’te kalıyor. Endonezya, Küba ve Yunanistan’nın tercih oranı ise %3. İlginç olan istatistik ise Küba’yı tercih eden yerli turist sayısındaki önemli artış. Küba’nın ABD ile yakınlaşmasının yakın zamanda Küba’nın bakir özelliklerini kaybedecek kaygısı oluşturduğu için ilginin artmış olabileceği düşünülmekte. Enteresan bir bilgi de Türkiye’den Yunanistan’a ziyaretin geçen sene oldukça fazla olmasına karşı, Türk turistin Yunanistan için otel konaklama, restoran, turistik aktivite, transfer vs. seyahat önerileri içeren Seyahat Tasarım paketini alma eğilimi yüksek değil. Seyahat tasarımı alanların sadece %3’ü Yunanistan’a seyahat edenler. Bu da Türk insanının gözünde Yunanistan’ın ne kadar Türkiye’ye benzer bir ülke olduğuna dair inanışla açıklanabilir.

Seyahat tasarımı güven veriyor!

Günler öncesinden seyahat edeceği destinasyona ait seyahat programınızın cebinizde olması seyahat öncesi büyük bir güven duygusu yaşatıyor. Seyahat programı satın alanların %29’lık büyük bir kısmı kendilerine özel seyahat programlarını 1-2 ay öncesinden yaptırmayı tercih ediyor. %26’sı ise 2 aydan daha önce seyahat tasarımı elinde olsun istiyor. Seyahat tasarımı satın alanların % 15’i seyahatine 2-4 hafta programını talep ederken, seyahatten 1-2 hafta önce seyahat tasarımı yaptıranların orası ise % 6’ya düşüyor. Son dakika tatil programı yapanlar, acil iş seyahatlerine çıkan %24 ‘lük bir kesim ise seyahatine bir hafta kala ‘’kişiye özel seyahat tasarımım olsa’’ diyor.

Ne kadar uzun süre seyahat ediyoruz?

Çıkacağınız seyahatin en önemli noktalarından biri de ne kadar sürelik bir seyahate çıkıyor olduğunuz. Seyahat tasarımınızın bütününü etkileyen tatil süreniz  seyahat tasarımınızın belirleyici özelliklerinden biri sayılıyor. Seyahat tasarımı satın alanların % 51’i 3-4 günlük bir seyahat tasarımı için bize başvurmuş. %26’ı 5-6 günlük bir seyahate çıkacağını belirtirken, %23’ü ise 7-8 ve üzeri seyahatleri tercih etmiş. Bir destinasyona ilk kez gidiyorsanız kendinizi seyahat konusunda uzman ellere teslim etmek e doğrusu olabilir. Seyahat tasarımı satın alanların %77’si gideceği seyahat tasarımı istediği destinasyonu ilk kez ziyaret edecek kişiler. %23’ü ise ilk kez gitmese de seyahat deneyimlerinden faydalanmak isteyenler.

Peki ya kaç şehir geziyoruz?

Seyahatiniz sırasında tek bir şehir ya da birden fazla şehir gezmeyi tercih ediyorsanız seyahat tasarımınız da bu detaya göre özenle hazırlanıyor. Sseyahat tasarımı satın alanların %59’luk büyük bir bölümü sadece tek şehir gezmeyi tercih ediyor. Gitmişken görmediğim bölge, şehir kalmasın diyen gezginlerin oranı ise; %41.

Erkek erkeğe seyahat sınıfta kaldı!

Seyahate kimlerle çıkacağınız da seyahat tasarımınızı etkileyen detaylardan biri.  Seyahat tasarımı satın alanların %35’i eşi ile gezmeyi seviyor. Onları %32 ile ailesi ile gezmeyi tercih edenler takip ediyor. Kalabalık gruplarla gezmeyi çok seviyoruz. Seyahat tasarımı deneyimcisi arkadaş grubu ile gezmeyi tercih etmiş. Kız kıza gezmek, erkek erkeğe gezmekten daha keyifli olmalı. Zira kız kıza gezmek %7 iken erkek erkeğe gezmek sadece %2’de kalmış. Çocuklu aileler seyahat ederken yine çocuklu aileleri tercih ediyor olsa gerek. %6’lık bir dilimde çocuklu birkaç ailenin seyahat tasarımı ile seyahate çıktığını gösteriyor.