Ben ise 35 yıllık turizm deneyimim ile “gezenleri” 5 kategoriye ayırıyorum.
Sayalım:

1) Turistler;

Yaz tatillerini genelde yazlıklarında geçirirler. Bayram ve yıllık izin dönemlerinde organize turlarla yurtiçi ve yurtdışına seyahat ederler. Bütçeleri oranında uzak destinasyonları da içeren 3 veya 7 gece ağırlıklı turları tercih eder, Tur programında ne varsa onu uygularlar. Not defterlerinde ülke bilgileri değil dükkan adresleri ve alışveriş listesi bulunur. Popüler ve sevdikleri ülkelere defalarca seyahat etmeyi, değişik ülkeler ve kültürleri tanımaya tercih ederler.

2) Aktivistler;

Genç ama iyi gelir grubuna dahil olan aktivistler, genelde “temalı turlar” veya safari, dağ, dalış, keşif turlarını tercih ederler.

3) “Sosyal” istler;

Aman karışmasın! Kelimeyi “sosyalleşmeyi sevenler” anlamında kullandım. Bu kategoride gezenler için, nereye değil, kiminle ve hangi ortamda seyahat ettiği önemlidir. Onların gerçek amacı; yeni yerler görmek dışında yepyeni sosyal ortamlarda bulunmak ve yepyeni insanlarla tanışmaktır. Felsefeleri; “gezme olsun da nereye olursa olsun”

4) Skorcular;

Gittikleri yerler hakkında önceden fikir sahibi değillerdir. Sadece dolaştığı şehir, ülke sayısı önemlidir. Skor ve tabi çevrelerine “hava atmak” peşindedirler. 50 şehir, 100 ülke gezdim diyerek böbürlenirler.
5) Gezginler;

Kendini her yere ve her ortama, başkalarının dünyasına adapte edebilecek derin kültüre sahiplerdir. Din, dil, ırk, kültür, milliyet, cinsiyet ayırımı yapmazlar. Önyargısız, cesur, deneyimci, idealist, çevreci, yaratıcı, paylaşımcı, hoşgörülü, uyumlu, doyumlu ve hümanistlerdir. Kendini bir millete, bir ırka, medeniyete ve kültüre değil “dünyaya ait” kabul ederler. Seyahatlerine hazırlıklıdırlar. Gideceği ülke hakkında bilgili ancak sürprizlere de açıklardır. Sadece yöreye özgün hatıra eşyaları satın alırlar. Gittiği yerlerde ücra mahallelerde, ara sokaklarda, kuytu köşelerde dolaşır, köylerde mola verir, yerel halkla pazarda, parklarda, kahvelerde bütünleşirler. Otel kategorisi ayırt etmeksizin konaklama yapar, mahalli restoranlarda yemek yer, yerel içecekleri denerler. Asla gurme değillerdir. Gurme, sadece belirli düzeyde ki yemekleri yerken gezgin her türlü tadıma açıktır.

Gezgin, öğrendikleri ve gördükleri ile zenginleşir, olgunlaşır, kıskançlıklarından, komplekslerinden arınır. Çinliler; Bir defa görmek, bin defa duymaktan daha kıymetlidir derler.

Gezgin aktiftir, Gezgin çevrecidir, Gezgin paylaşımcıdır. İnsanların, maceranın, kültürün, medeniyetin, sosyal yaşamın araştırması içindedir. Turda, her türlü aksiliğe hazırdır. Onun için önemli olan; turunu sağlıklı bir şekilde tamamlamak, görülmesi gereken yerleri görmek, tadılması gerekenleri tatmaktır. Turdan veya rehberden kaynaklanan aksiliklere o an tepki verip turunu riske atmaz. Turdan azami şekilde faydalanıp, tur dönüşü öneri ve şikayetlerini gereken yerlere bildirir.

Turist ise pasiftir. Kendisine sunulanı alır.

Bazı turistler; Turda meydana gelebilecek aksiliklerde tatilini rezil etme pahasına ve hayatının en büyük problemi ile karşılaşmışcasına mücadele eder. Değişecek bir şey olmadığını bilmesine rağmen, hem kendi hem birlikte seyahat ettikleri insanların huzurunu bozacak derecede aşırı tepkiler verir.

Tanıdığım en iyi gezginler; Prof. Dr. Orhan KURAL, Elzi Kalma, Hüseyin Gökçe, Selman Arınç, Rahmi Koç, Sadun Boro, Coşkun Aral, Nasuh Mahruki, İhsan Kalkavan, Ahu Aysal ve Attila Atasoy

Gerçek bir gezgin; “Attila Atasoy”

Mesleğim gereği “çok yer gezenleri” gördüm, ancak çok az “gezgin” tanıdım. Yukarıda gezginlerden birkaçını sıraladım. Ancak bu sıralama içerisinde bir tek Attila Atasoy ile birlikte seyahat etme şansına sahip oldum.

Çoğumuz onu sanatçı kimliği ile tanıyoruz. Ama Eczacı, Astrolog ve Gezgin olduğunu bilenlerin sayısı daha azdır. Onu, dört özelliği ile tanıyan şanslı kişilerden biriyim.

Kendisi ile Panama’dan Meksika’ya 8 ülkeyi içeren bir gezide 20 gün beraberdik. Yukarıda saydığım gezgin özelliklerinin hepsini fazlasıyla taşıyan Atasoy’un mütevazı kişiliği, engin dünya kültürü, hoşgörüsü, güleryüzlü, neşeli ve sempatik tavırları çevresine ders niteliği taşıyordu. Sanatçı kişiliğinin kendisine kazandırdığı empati yeteneği ile de zor anlaşılabilir kültürleri içselleştirmemize yardımcı oldu. Ancak Attilla Atasoy’un doğum tarihi ve doğum saatinden yola çıkarak bugüne kadar kendimiz haricinde kimsenin bilmediği ve paylaşmadığımız özelliklerimizi yüzümüze söylemesi çok ama çok şaşırtıcı idi.

Bu vesile ile kendisine tekrar teşekkürlerimi iletirim.

Cem Polatoğlu
www.andiamo.com.tr

Tibet’te motosikletle seyahat etmek, öncelikle izinler ve resmi prosedürler açısından son derece zorlu ve uzun bir önhazırlığı gerektiriyor. Nitekim biz de yaklaşık 1 yıl önceden planlama ve 6 ay önceden de izinler için başvuru çalışmalarını başlatmıştık. İkinci zorluk ise yükseklik ve yol koşullarından kaynaklanıyor. Son derece değişken, her boydan çukurlu, mıcırlı, iri taşlı, kumlu, kaygan, dar ve yüksek dağ geçitleriyle ve bir de köprü olmayan dere geçişleriyle dolu bozuk yollar, hele Batı Tibet’e doğru artık yol denebilecek bir şeyin bile kalmadığı, sadece arazi üzerinde Batı’ya doğru ilerlediğiniz sürücü ve motosiklet için gerçekten zor, yorucu, hatta tehlikeli etaplar içeriyor.

Demir abiyle (KARDAŞ) birlikte, Delhi’ye kadar uçakla giderek, buradan başladığımız seyahatin ilk zorluğu Hindistan’ın dayanılmaz sıcağı oldu. Bu sıcakta 1.5 gün gümrükte perişan olma pahasına sonunda motosikletlerimizi alıp Katmandu’ya doğru yola çıkabildik. Ekibin diğer üyeleriyle burada buluşacağız. Yolculuk genel olarak tehlikeli denebilecek bir trafik sistemi içinde ancak olaysız geçti. Katmandu’da bir kaç günlük dinlenme ve son hazırlıkların ardından Nepal ve Tibet’i birbirine bağlayan dostluk köprüsünden geçerek Tibet’e girdik. Sınırda bizi Tibet’teki yolculuğumuz boyunca birlikte olacağımız rehberimiz ve iki jeep karşıladı, ertesi gün de Batı Tibet’te kullanacağımız yakıt, yiyecek ve kamp malzemelerini taşıyan kamyonla buluştuk.

Buradan sonra artık hep 4200 – 4300 metrenin üzerindeyiz ve bu durum, bünyeler adapte oluncaya kadar ekip üyelerini bir kaç gün hırpalıyor. Yol koşullarının zorluğundan dolayı, günde 8 ile 12 saat arası motosiklet kullanmamıza rağmen, 200 ile 250 kilometre arasında ancak yol katedebiliyoruz. Tibet’in uçsuz bucaksız platosunda, dağ geçitlerinin arasında, kum fırtınaları ve kar dahil her türlü hava ve yol koşulları zorluğuyla 6 gün boyunca boğuştuktan sonra, kutsal Kailash dağına ulaşıyoruz.

Himalayalar’ın bir uzantısı olan Kailash dağı ve çevresi, çok önemli bir dini merkez konumunda. Kailash dağı ve çevresini kutsal yapan çok önemli özellikler var. İlki, Asya’nın en önemli nehirlerinden dördünün kaynağının Kailash’ın yakınlarında bulunması, İndus, Brahmaputra, Sutlej ve Karnali nehirleri aynı bölgeden doğuyor; Kailash dağı bir bereket kaynağı. İkincisi, Hinduizm inancına göre, Kailash’ın Tanrı Shiva ve eşinin evi sayılmasından ötürü kutsal bir bölge olması. 6714 metre yüksekliğindeki Kailash dağı her zaman karla kaplı. Bu yüzden Tibet dilinde, ona, “Kar Mücevheri” deniyor. Budist inancına göre ise, Kailash, dünyanın eksenini oluşturan dağ. Yılda bir kez ruhlarını arındırmak için Tibetliler, Hindular, Jainler ve Bön dini izleyicileri Kailash’a geliyor ve dağı tavaf ederek ibadetlerini yerine getiriyorlar.

Bu yılki dinsel seremoniyi diğer yıllardan ayıran en önemli özellik, Tibet takvimine gore bu yılın At Yılı olması. Bu zorlu hac yolculuğunu bu yıl gerçekleştirmek, inanışa gore diğer yıllardan 13 kat daha değerli.

Kailash’ın hemen yanındaki bir diğer önemli yer ise Manasarovar Gölü. Kailash’ın güneyindeki Manasarovar gölü, dünyanın en temiz tatlı su kaynaklarından biri. Hindularca, Tanrı Brahman’ın zihinsel olarak yaradılışının gerçekleştiği yer olduğuna inanılıyor. Bu yüzden kıyılarında pek çok manastır yer alıyor.

Kailash dağının etrafında, binlerce hacıyla birlikte bu eşsiz yürüyüşü tamamladıktan sonra, yolculuğumuzun ikinci hedefi olan Everest dağının Ana Kampına doğru uzun ve zorlu yolculuğa başlıyoruz. Tibet’in son derece sert yol ve hava koşullarıyla bir kez daha yüzleşerek, yine günler süren bir yolculuğun ardından, önce dünyanın en yüksek manastırı olan Rongbuk manastırına, ardından da, 7 yıl önce Everest dağının ilk Türk tırmanışını gerçekleştirirken, 2 ay boyunca kullandığım Ana Kampa varıyoruz. Tırmanış sezonu artık bittiği için, sadece 2 ekip kalmış dağda. Her iki ekibin de liderleriyle yıllar önce birlikte tırmanmıştım. Dağcı olarak tanıdıkları eski bir dostlarını 300 kiloluk bir motosikletle, burada tekrar görmek, onları çok şaşırtıyor. Zamanımız elverdiği ölçüde sohbet ediyoruz ve bundna sonrası için birbirimize bol şans dileyerek kamptan ayrılıyoruz.

Katmandu’ya olan son etabı da hızlı bir şekilde geride bırakarak, anılarımızda eşsiz bir yolculuğun lezzeti ile artık dönüş yoluna geçiyoruz. Bu çok özel ve kolay kolay bir daha yapılamayacak yolculuğa, BORUSAN ve SERANİT firmaları co-sponsor olarak, MOTOTAŞ firması ise yedek parça konusunda destek vererek katılmıştır.

Kaynak: Motosikletle Kutsal Dağa Yolculuk

12 yıllık aktif spor hayatımda öğrendiğim çok net bir şey varsa, o da kişinin kendini tanımasının gerekliliği ve önemidir. Profesyonel olarak uğraştığım riskli sporlar ve gezme fırsatı bulduğum ilginç coğrafyalar ve kültürler sayesinde hasbelkader fark ettiğim sonuçları, aslına bakarsanız herhangi bir İşletme yada Yöneticilik kitabında aynen bulmak mümkün.

Bence burada işin asıl ilginç tarafı, dayanıklılık, disiplin, yüksek konsantrasyon, kararlılık ve takım çalışması gerektiren, yüksek risk faktörü içeren bir spor dalında başarılı olmak için ihtiyaç duyulan kriterlerin tamamının, iş hayatında, sosyal hayatta, hatta herhangi bir aktivitede başarılı olmak için gereken faktörlerle birebir aynı olması. Buradan şu sonucu çıkarıyorum, başarının temel kuralı, doğru yaklaşım ve doğru metotların kullanılmasıdır. Doğru yaklaşımın ve doğru metodların ne şekilde ve ne seviyede uygulanacağı ise tamamen bize, bizim yeteneklerimize kalmış. Bütün iş bu seviyenin seçiminde.

İşte ben de kendimi, kendini tanımaya, kendi bilincine varmaya çalışan bir insan olarak görüyorum. Bütün çabam, bütün uğraşım, hatta yaptığım her şey, kendimi ve doğayı anlamak ve öğrenmek için. Bunun ne kadar zor olduğunu biliyorum ama bu beni yıldırmıyor. “Everest’te ilk Türk” adlı kitabımın önsözüne, “Herkes bilmek ister, ancak pek azı bedelini ödemeye hazırdır” diye yazmıştım. Bu bedeli ödemeye her zaman hazır oldum.

20 yaşında Bilkent Üniversitesi İşletme Fakültesinde okurken, dağcılık ve diğer doğa sporlarıyla tanıştım. Okul yıllarında çok yoğun biçimde dağcılık, mağaracılık, yamaç paraşütü, aletli dalış ve bisiklet gibi sporlarla uğraştım. Bu dönemde şansa, doğa sporlarında benden daha tecrübeli ve çok aklı başında bir grup insanla tanıştım. Onlarla birlikte, kitap okuma ve müzik dinleme tarzım oluştu, edebiyatla, felsefeyle ve şiirle hayata bakışım değişti.

Dağcılık ve diğer doğa sporlarıyla tanıştıktan sonra geçirdiğim 4 yılı kendimi tanıdığım ve yeteneklerimi, limitlerimi, kapasitemi iyice öğrendiğim, yaşamdan ne beklediğimi, ne yapmak istediğimi, hayatımı ne şekilde kurarsam kendimi daha verimli, daha tamamlanmış hissedeceğimi çözümlemeye ve anlamaya çalıştığım bir dönem olarak görüyorum. Dolayısıyla başlangıç olarak en önemli olduğunu düşündüğüm nokta; kişinin kendini tanıması. Bu aşamanın üzerine istediğiniz her türlü yapıyı kurabilirsiniz.

Yunanlı filozoflar, 2800 yıl önce inşa ettikleri Delphi’deki Apollon tapınağının girişine “kendini bil” öğüdünü yazmışlar. Kişinin kendini bilmesi çok önemli. Ancak bu aşama sağlıklı bir şekilde geçirilirse, kişi yaşamıyla ilgili seçimlerini en doğru şekilde yapabilir. Üniversite sınavı öncesinde, 16 – 17 yaşında bir gencin eğitim göreceği bölümü seçmesi aslında çok önemli bir seçimdir. Bu genç yaşında, ileride uzmanlaşacağı, hayatını kazanacağı branşı en doğru şekilde seçmesi gerekir. En doğru seçimi yapabilmesi için de, kendisini iyi tanıması çok önemlidir. Kendini tanıma dönemini mümkün olduğu kadar genç yaşlarda geçirmenin en doğrusu olduğunu düşünüyorum. Sil baştan yapma hakkına elbette ki her zaman sahipsiniz, ancak bu durum ciddi olarak zaman kaybına yol açabilir. Ve zaman kaybetmek, rekabetin bu kadar yoğun olduğu böylesine süratli bir çağda hiç tercih edilen bir şey değil.

KAR LEOPARI

Üniversiteden mezun olduktan bir ay sonra, 24 yaşında, ilk 7000 metrelik tırmanış denemem için Kazakistan’ın başkenti Alma Ata’ya gittim. Uzun ve zorlu geçen 2.5 ayın sonunda, Tien Shan dağlarında bulunan 7010 metrelik Khan Tengri dağının ilk Türk tırmanışını yaparak geri döndüm. İlk kez, böylesine bir yüksekliğe çıkmıştım. Haftalar süren zorlu tırmanışta harcadığım müthiş efor, dayanılmaz soğuk ve insanın içine işleyen fırtınalarla dolu günler ve dağlarda ilk kez gördüğüm ölüm, hayatımda yeni bir sayfanın açılışı olmuştu. Bu tırmanıştan sonra dondurduğum parmaklarımı altı hafta hissedemedim ve iki hafta yürüyemedim. Ama bedenimi ve ruhumu böylesine zorlamak ve kendimi aştığımı hissetmek beni bambaşka bir boyuta getirdi. Yüksek dağların kışkırtıcı çekiciliğini çok sevmiştim.

25 yaşında, 5621 metrelik Elbruz dağı doğu zirvesi tırmanışı ile Türkiye’nin o dönemdeki en yüksek kış tırmanışını yaptım. Kış tırmanışları, koşulların çok daha sert ve zahmetli olmasından dolayı daha prestijli tırmanışlar olarak kabul edilir. Aynı dağın yaz ve kış tırmanışları zorluk açısından birbirinden çok farklıdır. Çok az dağcının zirveye ulaşabildiği o sezon, ölümle yollarımız bir kez daha çakıştı.

Aynı yıl ikinci 7000 metrelik tırmanışım olan, Tacikistan’daki 7134 metrelik Lenin dağına ve ertesi yıl da, Pamir dağlarında yer alan 7105 metrelik Korjenevskoy dağına ve yine Pamir dağlarındaki, Sovyet Asyanın en yüksek dağı 7495 metrelik Communism dağına tırmandım.Ve son olarak ta, 7439 metrelik son derece tehlikeli ve zor Pobeda dağının 8. solo tırmanışını yaparak, 26 yaşındayken Sovyet Asya’daki 7000 metrelik dağlar serisini tamamladım. Pobeda’yı bir yıl arayla iki kez denemiştim ve her iki tırmanışta da, ölüm yine oradaydı. Üç yılda tamamladığım seride, yedi kez ölümle yollarımız kesişmişti.

Bu tırmanışlar sonucunda bana, Rusya Dağcılık Federasyonu tarafından verilen, o döneme dek yalnızca 3 batılı dağcının, bu beş tırmanışı tamamlayarak alabildiği Kar Leoparı ünvanı verildi. “Kar Leoparı”, o güne dek kendime koyduğum en büyük hedefimdi. Bana inanılmaz çekici gelmişti. Varlığından haberdar olur olmaz, onu alacağıma dair kendime söz vermiştim ve elde edene dek uğraştım.

Üniversite yıllarındaki aktivitelerim sayesinde, daha yakından tanımaya çalıştığım genç Nasuh’un yeteneklerini ve en büyük tutkularını kısa sürede öğrenmiştim, kısaca kendimi tanımıştım ve bütün hayatımı da bu bilgi üzerine kurguladım. Bugün geriye dönüp baktığımda, yıllar önce kendimi tanıma konusuna bu kadar ağırlık vermemin ve zaman zaman oturup saatlerce kendimi eşelememin ne kadar doğru olduğunu görüp bir kez daha seviniyorum. Yaptığım her seminerde veya söyleşide de mutlaka bu konuyu hep en başa oturturum. Bizi bizden daha iyi kimse anlayamaz ve tanıyamaz.

***

Ali Nasuh Mahruki

http://www.nasuhmahruki.com