Delhi

Toplam metro uzunluğu: 153 km / 130 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 2002
Nüfus: 23.300.000

Barselona

Toplam metro uzunluğu: 116 km / 156 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1924
Nüfus: 4.604.000

Chicago

Toplam metro uzunluğu: 173 km / 144 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1892
Nüfus: 9.104.000

Berlin

Toplam metro uzunluğu: 478 km / 340 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1902
Nüfus: 3.956.000

Guangzhou

Toplam metro uzunluğu: 155 km / 98 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1997
Nüfus: 17.681.000

Hamburg

Toplam metro uzunluğu: 101 km / 89 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1912
Nüfus: 1.796.000

Hong Kong

Toplam metro uzunluğu: 174 km / 82 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1979
Nüfus: 7.162.000

Kopenhag

Toplam metro uzunluğu: 176 km / 107 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1934
Nüfus: 1.218.000

Londra

Toplam metro uzunluğu: 442 km / 310 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1863
Nüfus: 9.576.000

Madrid

Toplam metro uzunluğu: 284 km / 294 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1919
Nüfus: 6.087.000

Meksiko

Toplam metro uzunluğu: 176 km / 175 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1969
Nüfus: 20.032.000

Moskova

Toplam metro uzunluğu: 301 km / 182 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1935
Nüfus: 15.788.000

Münih

Toplam metro uzunluğu: 101 km / 98 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1971
Nüfus: 1.357.000

Osaka

Toplam metro uzunluğu: 138 km / 101 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1933
Nüfus: 17.175.000

Paris

Toplam metro uzunluğu: 214 km / 368 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1900
Nüfus: 10.869.000

Pekin

Toplam metro uzunluğu: 228 km / 147 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1969
Nüfus: 18.241.000

Saint Petersburg

Toplam metro uzunluğu: 110 km / 63 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1955
Nüfus: 4.899.000

San Fransisco

Toplam metro uzunluğu: 167 km / 43 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1972
Nüfus: 6.020.000

Stockholm

Toplam metro uzunluğu: 110 km / 100 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1950
Nüfus: 1.435.000

Santiago

Toplam metro uzunluğu: 119 km / 108 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1975
Nüfus: 6.171.000

Seul

Toplam metro uzunluğu: 317 km / 293 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1974
Nüfus: 22.868.000

Toronto

Toplam metro uzunluğu: 683 km / 69 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1954
Nüfus: 6.184.000

Singapur

Toplam metro uzunluğu: 119 km / 78 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1987
Nüfus: 5.287.000

Şanghay

Toplam metro uzunluğu: 420 km / 234 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1995
Nüfus: 21.766.000

Tahran

Toplam metro uzunluğu: 120 km / 80 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 2000
Nüfus: 13.309.000

Tokyo

Toplam metro uzunluğu: 272 km / 293 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1927
Nüfus: 37.239.000

Valensiya

Toplam metro uzunluğu: 182 km / 176 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1988
Nüfus: 1.896.000

Washington

Toplam metro uzunluğu: 171 km / 86 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1976
Nüfus: 4.825.000

New York

Toplam metro uzunluğu: 392 km / 481 istasyon
İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1870
Nüfus: 20.673.000

İstanbul

Toplam metro uzunluğu: Elimizden geldiğince yuvarlayarak toplardık şu an aktif olan metro hattımız Füniküler’le, Tünel’le falan beraber 90 km’den fazla değil. Marmaray’ı da kattık malum bugün Londra’yı Pekin’e bağlamak yürek ister. Şuradaki resmi haritadan sizler de bizim gibi kalem kağıt alıp hesap yapabilirsiniz ama metro logosunun altına nostaljik tramvayı, hafif raylı sistemi her şeyi yazıp azıcık akıllılık etmişler, oyuna gelmeyin. Gerçi sitede de göreceksiniz 2030′a falan geldiğimizde 6 milyon km metro hattımız olacak ve galaksinin en metrolu ülkesi olacağız ama şu an elimizdeki rakamlar bunlar.

İlk metro inşaatına başlanılan tarih: 1871 (Tünel dünyanın en eski 2. metrosu, 1. Londra)
Nüfus: 12.919.000

Trenlerde ücretsiz Wi-Fi ve havalandırma mükemmel çalışıyor.  İstasyonların hepsi birbirinden güzel ve temiz. Hiçbir yerde bir çöp kırıntısı, toz zerreciği görmeniz olası değil. Bütün bunlara rağmen bir kusurları var ki çok büyük. O da; engelli ve yaşlıları düşünmemiş, ilk yapılan istasyonlara asansör koymamışlar. Belki de sistemin ilk yapılışında amaç bizim düşündüğümüzden bir parça farklıdır. Asansör sadece yeni istasyonlarda var. Bir ikinci kusur ise tuvaletler. Şehirde dolaşırken “Ay sıkıştım. Buralarda gitmeyeyim, metroda hallederim” derseniz “Sakın ha!” derim. Tuvalet yok.

İstasyonlar o kadar derindeki bilet turnikesinden geçip platforma inmek için kullandığımız yürüyen merdivenle sanki arzın merkezine (Jules Verne’in Dünyanın Merkezine Seyahat kitabının adı biz küçükken böyleydi.)seyahat ediyoruz. Çoğunluk istasyonlarda yürüyen merdivenin bir ucundan diğer ucu görünmüyor.

İstasyonların çoğu belli temalar gözetilerek dekore edilmiş ve süslenmişler. Metro kavşaklarında hattın birinden diğerine geçiş için kullanılan koridorlar ve geçitler yığını ile sistem başlı başına başka bir dünya. Her hattın bir adı ve rengi var. Bunlardan kahverengi ring hattı en eskilerden biri ve tüm diğer hatlarla kesişiyor. Böylece herhangi bir istasyondan tek bir ödemeyle başladığınız yolculuğunuzu şehrin altını boydan boya geçip dilediğiniz yerde sonlandırabilirsiniz. Söylenceye göre metronun yapımı planlanırken Stalin kahve fincanını planların çizili olduğu kağıdın üzerine koymuş. Kahve fincanının kağıt üzerinde bıraktığı, diğer hatları şık bir şekilde kesen kahverengi leke ring hattı fikrini doğurmuş. Metro, ulaşımı kolaylaştırmasına kolaylaştırmış ancak yabancılar için Kiril alfabesiyle yazılı durak isimleri nedeniyle ilk bir iki gün oldukça zor geçiyor. Gitmeden önce metro haritası üzerinde, Latin ve Kiril alfabesiyle yazılı durak isimlerine çalışmakta yarar var. Durak isimlerinin zorluğunun yanında ikinci bir güçlük bağlantılı istasyonlarda diğer hatta geçmekti. Yardımsever Moskovalıların desteğiyle platformlar üzerinde ilgili hattın rengine boyanmış daireleri takip etmek gereğini öğrenince sorun kalmadı.

Moskova metro tarihine mini bir bakış

1872’de atların çektiği tramvaylardan 1902’de elektrikli tramvaylara geçiş dört yüz bin nüfuslu Moskova’nın trafik sorununu çözememiş. Metro için ilk proje elektrikli tramvaydan önce 1901’de geliştirilmiş ancak hayata geçirilmemiş. Bundan sonraki birkaç yıl içinde başka fikirler geliştirilmişse de en beğenileni Sovyetlerin resmi projesi olmuş. 1931 Kasımında; zemin, malzeme ve diğer inşaat koşullarını anlayabilmek için deneysel inşaat yapılmış. Koşulların uygunluğu tespit edilip gereken önlemler alındıktan sonra inşaata başlanmış. İlk olarak on hat ve toplam seksen km’lik tünel planlanmış. Bunları yapabilmek için metro şirketinin çalışan sayısı 1936 yılında 36 bin, bir sonraki yılın ortalarında ise 75 bine ulaşmış. Ayrıca trenleri de kendileri yapmışlar. İnşaat bitip halka açık seferlerin başlayacağını duyan yüzlerce Moskovalı 15 mayıs 1935 gecesi metro kapılarında bekleyerek sabahlamış. Tek amaçları sabah saat yedide başlayacak seferlerin ilk yolcuları olabilmekmiş.

Şehri keşfetme sırasında gördüğümüz istasyonlar bir yana kahverengi ring hattındaki istasyonların hepsini görmeye ve bunu en son gün yapmaya karar verdik. Otelden çıkış yapıp valizlerimizi resepsiyona teslim ettik ve duraklara görücü gittik. Ring hattının on iki istasyonundan birini nazarlık(!) bırakıp on birini gördük. Son derece bakımlı istasyonlardaki heykellerden ve panolardan Stalinin yer aldıkları zaman içerisinde kaldırılmış. Yerlerine Lenin’in ya heykeli ya da yer aldığı mozaik panel kompozisyonlar koyulmuş.

İşte size en görülesi metro istasyonlarının listesi ve karar verebilmeniz için küçük bir fotoğraf seçkisi.

Kahverengi Hat üzerinde; Novoslobodskaya, Komsomolskaya, Paveletskaya, Taganskaya, Prospekt Mira, Belaruskaya, Kievskaya.

Lacivert hat üzerinde; Plochad Revolyutsi, Smolenskaya, Kievskaya

Yeşil hat üzerinde; Mayakovskaya