Romanya ve Türkiye’de aynı anda başlayacak projenin tanıtım çalışmalarını yine Uzakrota ekibi yönetecek. Güney Asya’nın en gelişmiş ülkelerinden bir tanesi olan Malezya‘ya giden Türk turist sayısını arttırmak isteyen marka Türkiye’deki algısını ve tercih edilebilirliliğini arttırmak için Uzakrota’nın proje koordinatörlüğünde tekrar tanıtım çalışmalarına başladı.

Türsab’a bağlı Turizm Fabrikası ve Travelist acentalarının da dahil olduğu proje kapsamında 1250 USD’den itibaren tur programlarında yer alabilirsiniz.

Proje Kapsamında Nereleri Görebilirsiniz?

Langkawi

Bembeyaz kumsalların çepeçevre sardığı ada, birçok zincir otele de ev sahipliği yapıyor. Dünyaca ünlü ada üzerinde bulunan aktiviteler o kadar fazla ki, denize girmeyi bile unutabilirsiniz. Langkawi aynı zamanda “Duty Free” yani vergisiz alışveriş bölgesi. Kısaca, tam anlamıyla bir cennet. Ayrıca dünyanın en yaşlı yağmur ormanlarından birinin üzerinden teleferikle geçme şansınız da var.

Kuala Lumpur

Kuala Lumpur, isim olarak çok akıcı ve güzel bir isim. Ancak anlam olarak “Çamurlu Kavşak” anlamına geliyor. Ticaret amacıyla iki nehrin kesiştiği alana kurulan tezgahlar ile, Çinli tüccarların başlattığı ve uzun süreler kalay ticaretinin önemli bir noktası olan bu nokta, günümüzde ticaretin önemli bir kenti olan Kuala Lumpur’u doğurmuş.

Dünyanın en iyi 4. Alışveriş kenti seçilen Kuala Lumpur, aynı zamanda Malezya’nın giriş çıkış kapısı konumundadır.

Borneo

Güneydoğu Asya’nın zengin yağmur ormanlarında yürüyüş yapma imkanı sunan, Güneydoğu Asya’nın en yüksek tepesi olan Kinabalu Dağının tepesinde gün doğumuna şahit olmanızı sağlayan ve Sepilok Orangutan Rehabilitasyon Merkezindeki özel orangutanları ve Kaplumbağa Adasının yavru kaplumbağalarını kendi yaşam alanlarında görme şansı yakalamanızı sağlayan bir cennet. Borneo’nun güzel yerlerini keşfedin!

Rapor yayımlanalı çok oldu ancak yeniden gözden geçirmek ve son dakika yolculuklarını da hesaba katmak önemli gözüküyor. Ne derler bilirsiniz geçmişten ders çıkarmak gerek.

Tahminler ve Gerçekler: Beklentiler Tuttu, Son Dakikada Yola Çıkanlar Hacmi Artırdı

Singapurlular, Singapur’un bağımsızlığını da içine alan hafta sonu tatilini iyi değerlendirdiler. Öngürüleri doğrular biçimde tatile çıkmak için en çok tercih edilen gün bağımsızlık gününden önceki cuma günü oldu. Perşembe ise bir önceki haftaya nazaran %2.9 artışla çıkışlarda en çok artış yaşanan gün oldu.

Singapur’a gelişler bağımsızlık yıl dönümünde %15 artarken yılın diğer günlerini baz alan trendlerde ise ani yükselişler oldu. Örneğin 1 Ağustos Cumartesi günü bir önceki haftanın aynı gününe göre Singapur’a gelişler %42 arttı.

Kim Geldi Kim Gitti( ve Nereye Gittiler)

Bulduğumuz trendleri incelerken fark ettik ki ülkeye giriş ve çıkış grafikleri yukarı yönlü kaymış.

Singapur Çıkışlı Seyahatler

Singapur’un Bağımsızlığının 50. Yıl dönümü (SG50), Lunar Yeni Yılı’ndan sonra turizmdeki en büyük ikinci yükseliş. 17-26 Temmuz arasındaki tatilden bağımsız olarak Kimlerin Singapur’dan ayrıldığını görmek için sadece 31 Temmuz-9 Ağustos arası 10 güne baktığımızda  tüm belli başlı, bilinen tatil destinasyonlarına Singapur çıkışlı seyahatlerin sayısının arttığı görülüyor.

6 Temmuz verilerine göre ülkeden belli süreliğine uzaklaşmak isteyen Singapurluların ilk 10 tercihinden 9’u Asya- Pasifik ülkeleri oldu. Bölge dışından ilk 10’a giren tek ülke ise Amerika Birleşik Devletleri oldu.

10 Temmuz verilerine göre ise Singapurlular tatillerini geçirmek için bu tarihte de hemen hemen yine aynı ülkeleri tercih etmişler. Doğrusu, uzun zamandır ilk kez dört günlük bir tatile rastlayan Singapurlular için bu tatil kaçırılmaz bir fırsattı.

Singapur Varışlı Seyahatler

Yıldönümünün yaklaştığı günlerde Singapur’a gelen yolcular çoğunlukla Avrupa, ABD ve Uzak doğu ülkelerinden geldiler. Ancak bu listeyi Hong Kong ve Çin’in başı çektiği Asya-Pasifik ülkeleri son dakika seyahatleri ile sarstı.

Orta doğu, Güney ve Güneydoğu Asya’dan gelen yolcuların sayısında bu dönemde( 17-26 Temmuza kıyasla) azalma yaşandı. Ancak yolcu sayısındaki düşüş öngörülenden daha az oldu. Müslüman ülkeler özellikle de Orta doğu ülkelerinden gelen yolcuların sayısı %29 düşerken Güneydoğu Asya’dan gelen yolcu sayısı %4 düşüş yaşadı. Bu iki düşüş de bu tarihlerin Ramazan sonrasına rastlıyor oluşuyla alakalı olmalı.

Ancak Batı Avrupa’dan gelen yolcuların sayısı, belirgin bir oranla, %43 artmış.

SG50 Seyahat Süreleri

1. Sadece hafta sonunu bir yerlere kaçmak için kullananlar: %27 ile çoğunlukta olan bu grup 4-5 günü yurt dışında geçirdiler
2. Tatile birkaç gün daha ekleyip yurt dışında geçirdikleri vakti uzatanlar: tatili uzatanlar 8 ile 11 gün arasında bir seyahat yaptılar. Bu grupsa tatilcilerin %20’lik kesimini oluşturdular.

Kapak Görseli: Sojern

Dünyanın her tarafından gezginler, Kuala Lumpur’un dini taraflarını ziyaret etmeye, 66 alışveriş merkezinden birinde alışveriş yapmaya, dünyanın en uzun ikiz kulesine bakmak ve ülkenin nispeten daha sessiz köşelerinde maceraya atılmadan önce Malay kültürünün tadına bakmak için geliyorlar.

Güneydoğu Asya’daki merkezi konumundan ötürü Kuala Lumpur dünyadaki en popüler destinasyonlar arasında yer alıyor. Bölgedeki iki büyük hava yolu taşımacısı olan Malaysian Airlines ve AirAsia’nın merkezi olan şehir, Malaylardan çok yabancı turistleri ağırlıyor ve dünyada en çok ziyaret edilen 10 noktadan birisi konumunda.

Kuala Lumpur’a gelen yolcuların verilerine bölgesel ve küresel anlamda baktığımızda şehir, Güneydoğu Asya’da en çok ziyaretçiyi Singapur, Bangkok ve Jakarta’dan alıyor. Sadece 3 Malay şehri Güneydoğu Asya’daki 10 merkez şehir listesinde kendine yer buluyor. Küresel ölçekte baktığımızda ise  Kuala Lumpur; Londra, Tokyo, New York, Delhi ve Moskova gibi dünyanın belli başlı şehirleriyle yarışıyor.

Kuala Lupur’daki Tatil Alışkanlıkları

Kuala Lumpur’a daha yakın olan bölgelerden gelen yolcuların nispeten daha uzaktan gelenlere göre daha az zaman harcaması tabii ki sürpriz değil.

Güney, Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya’dan gelenlerin yarıdan fazlası üç gün ya da daha az süreli seyahatler planlıyor. Bu yolculukların çoğu iş seyahati ve bu da bu bilgiyi açıklayıcı nitelikte. Malezya hükümetinin 2014’te 106 000  metrekarelik Matrade Kültür ve Kongre Merkezi inşaatını tamamlamasıyla iş seyahatleri şüphesiz buraya doğru kaydı.

Öte yandan diğer bölgelerden gelen yolcular ise en az 12 günlük bir plan yapıyorlar. Çoğu seyahatsever, şehri ülkenin diğer bölgelerini keşfe koyulmak için geçiş amaçlı kullanıyor.

Çoğu Güneydoğu Asyalı kısa süreli seyahatleri tercih etmesine rağmen yolculukları en az iki kişi birlikte yapmayı planlıyor. Batı Avrupalılar ise Kuala Lumpur’u tek başına keşfetmeyi tercih ediyor.

Güneydoğu Asyalı yolcuları kısa süren bir uçuştan sonra arkadaşlarıyla birlikte alışveriş ederken hayal etmek, çevre bölgelerden yalnız gelen yolcuların şaşırtıcı derecedeki azlığını açıklayan eğlenceli bir örnek gibi gözüküyor.

Kuala Lumpur’u Ziyaret Etmek İçin En İyi Zaman

Şehri gezmek isteyenlerin çoğu, şehrin sessiz kaosuna katılmak için hemen hemen aynı zamanlarda geliyor.  Temmuz ve Ağustos Kuala Lumpur’a gelmek için en popüler iki ay denilebilir. Yılın bu zamanları tüm bölgelerde Kuala Lumpur’a gelme isteğinde bir artış yaşanyor.

Örneğin, Ramazan ayından önce gelmek isteyen Ortadoğulu yolcular için en popüler ay temmuz. Kuala Lumpur’un en çok turist çeken özelliklerinden biri de dini bir yanı olması. Şehirdeki en eski camilerden biri olan Jamek Camisi ve Budistler için Hindistan dışındaki en popüler tapınaklardan birisi olan Batu Mağaraları şehrin dini yanını yansıtıyor.

Temmuz ayı, yaz tatiline denk geldiğinden Batı Avrupalılar ve Kuzey Amerikalılar arasında da son derece popüler bir ay. Havalar temmuz-ağustos döneminde sıcak ve kuru olurken dereceler en yüksek 33, ortalamada ise 24’ü gösteriyor.

Havaların sıcak olmasına rağmen aynı zamanda kuru ve nemsiz oluşu şehrin park ve bahçelerini gezmek isteyenler için güzel olanaklar sağlıyor. 1984-2000 yılları arasında dönüşüm yaşayan şehir, zaman içinde dinlence ve spor alanlarını neredeyse iki katına çıkarmış durumda.

Etihad Havayollarının yeni yıl kampanyası uyarınca, uygun fiyatlı uçak bileti satın almak mümkün olacak. Kampanyaya göre, 30 Haziran 2013 tarihine kadar düzenlenecek olan uçak seferlerinde Abu Dhabi, Dubai, Bangkok, Pakistan, Japonya, Hindistan ve de Avustralya’da tüm hatlarda her şey dahil 350 Euro’dan başlayan fiyatlarla uçak bileti satın alınabilecek. Bu kampanya dahilindeki uçak biletleri en geç 12 Ocak 2013 tarihine kadar satın alınabilir.

DUBAI
Birleşilk Arap Emirlikleri’nin aynı adlı emirliğin başkenti ve öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri’nin en çok ziyaret edilen şehridir. 1980′lerde küçük bir balıkçı kasabası olan kent, günümüzde dünyanın en büyük ve en modern metropollerinden biri olarak kabul ediliyor. Öte yandan özellikle çok yüksek binaları ve mimari harikaları ile de dikkatleri çekiyor. Deniz turizmi açısından da önemli olan Dubai, aslen finans ve ekonomik anlamda yeni dünyanın en önemli şehirlerinden biridir.

ABU DHABI
Dubai kadar olmasa da, Birleşik Arap Emirlikleri’nin en önemli şehirlerinden biri ve ülkenin en önemşi finans merkezlerinden biridir. Özellikle bankacılık sektöründe önde gelen bir şehirdir. Öte yandan ülkenin en önemli bazı şirketlerininin merkezleri de yine Abu Dhabi’de bulunur. Abu Dhabi de tıpkı Dubai gibi 80′li yıllarda az gelişmiş şehir idi. Ancak Birleşik Arap Emirlikleri’nin petrol gelirlerinin bu şehirlere yönlendirilmesi sonucunda, günümüzde Ortadoğu’nun en çok ziyaret edilen şehirlerinden biridir.

BANGKOK 
Asya’nın finans ve ticaret merkezlerinden Tayland’ın başkenti ve aynı zamanda en büyük şehrdir. Güneydoğu Asya’da yer alan ve en hızlı gelişen şehirlerden biri olarak kabul edilir. Özellikle finans ve bilişim teknolojileri açısından hatrı sayılır bir kenttir. Öte yandan eski Asya kültürü için de önemli bir şehir olan Bangkok, her yıl binlerce turist tarafından da ziyaret ediliyor.

HİNDİSTAN
Asya kıtasının en kadim ve en eski ülkelerinden biridir. Öte yandan dünyanın en kalabalık ikinci ülkesidir. Çok renkli ve farklı kültürleri barındırır ve aynı zamanda barış içinde yaşatır. Hindistan, özellikle Budizm ve Hinduizm açısından dünyanın en önemli ülkesidir ve her yıl milyonlarca turist tarafından ziyaret edilir. Öte yandan Hindistan son yılların hızla gelişen ülkelerinden biri olarak da kabul ediliyor. Özellikle bilişim teknolojileri açısından adı sıklıkla anılan ve öne çıkan bir ülke haline geldi.

Bir gün, insanları, yemekleri, varlığını korumaya çalışan inanışları, birbirine geçmiş kültürleri, sömürgecileri, eski ve yeni dönem emperyalistleri, diktatörler ve halk önderlerini, sultanlar, krallar ve politbüro şeflerini, katliamlar, adil başlamayıp haklı biten savaşlar ve hatta yakınen tanıdığımız az gelişmiş ulus devlet sorunlarını derleyip bundan sonuçlar çıkararak bir ütopya yazmaya karar verirsem (tür kimilerince ölmüş sayılsa da), ülkeyi yalnızca coğrafi olarak bu bölgeden seçmeyi değil, insanları ve sonunda ortaya çıkacak eklemlenmiş kültürü de buradan ödünç almayı isterdim.

Hoi An’da Sabah Pazarı, Vietnam

Niye gitmeli?

Birinci Dünya vatandaşları, sırt çantasıyla yolculuğun üçüncü kuşağını yaşıyor. Yani bugün anneannesi ve annesi “backpacker” olan genç bir Briton, Alman ya da Hollandalı’yla karşılabilirsiniz. Güneydoğu Asya, son kuşağın da merakını, onu ilk keşfedenler kadar cezbediyor.

Evet, artık “The Beach” filminde olduğu gibi Tayland’ta kimsenin bilmediği bir adaya rastlamak pek mümkün değil (ya da haritayı hala ele geçiremedik). Vietnam uzun savaşların ardından artık savaştıklarıyla neredeyse aynı safta yer alıyor. Kamboçya’nın eşsiz tarihi kalıntıları Hollywood’ın setine dönüşecek kadar gizemini yitirdi. Singapur benzersiz bir sömürge kentinden bir “Asya Kaplanı”na evrildi. Malezya, Türkiye’deki birtakım insanların ona dönüşmekten korkacak kadar iyi tanıdığı (!) bir ülke haline geldi. Ama bunlardan hiçbiri milyonlarca insanı buraya seyahat etmekten alıkoyamadı.

Marina Bay Sands, Singapur

Burma’nın henüz ticarileşmemiş kentlerini görmek, Laos’un Budist tapınakları arasında taptaze kahve ve kruvasanla güne başlamak, Malezya’nın sık ve ıssız ormanlarında vahşi hayvanların arasında yürüyüş yapmak, Kamboçya’nın acı dolu yakın tarihinden insanlığa pay çıkarmak, Tayland’ta bir tuk tukun arkasında dünyanın tadına varmak… Güneydoğu Asya, hangi niyetle yola çıktığınıza bakmaksızın size çok fazla şey öneriyor.

Dünyanın bu “uzak” ucu, anlamlandırmaya çalıştığınız hayatınız için evinizde edinemeyeceğiniz fırsatlarla 40 yıl önce olduğu gibi bugün de karşınıza çıkacak. İşte tam da bu yüzden balayındaki çiftlerin, Hawaii gömlekli yaşlı ve yalnız adamların, gecelerini partilerde geçirip bunu ucuza getirmek isteyenlerin, Asya’yı oryantal düşlerinde yaşatan meraklı “Batılı”ların, aylar sürecek dünya turlarına başlamak isteyen gezerlerin, orta sınıf Çinli’lerden oluşan tur gruplarının, her gün yeni bir tat ile karşılaşabilmek için sokak lokantalarını tavaf eden yemek sevdalılarının, deklanşöre her bastığında rengarenk bir kare yakalamak isteyen kolaycı fotoğrafçıların, bütün yılı ofis masalarında tüketip tatillerini ekolojik çiftliklerde geçirmek isteyen ekoturizme gönülden bağlıların, cebindeki üç kuruş parayla dünyayı gezmeye kalkan sırt çantalıların, yani herkesin burada olmak için haklı sebepleri var.

Nereye gitmeli?   

Çocukluğunuzda Tomb Raider’ı izleyip Angkor Tapınakları’na hayran kaldıysanız, Siem Reap’e; tur şirketlerinin davetkar ilanlarında gördüğünüz yemyeşil denizlere açılmak istiyorsanız, Koh Phi Phi’ye; farklı kültürlerin varlığını kitaptan okuyarak öğrenmektense onları yakından görmek için, Chiang Rai’a; uzun kuyruklu bir teknenin arkasında gökyüzüne doğru parmakla çekilerek uzatılmış gibi duran yeşil tepelerin arasında yol almak istiyorsanız, Halong Körfezi’ne; karanlıktan ve kapalı alanlardan korkmuyor ve inanılmaz coğrafi oluşumlarla karşılaşmak istiyorsanız, Kong Lo Mağarası’na; müthiş gökdelenlerin altındaki bodur binaların gölgesinde gelişmiş bir kent manzarasına karşı içkinizi yudumlamak için Boat Quay’e; hayatınızda hiç tatmadığınız müthiş lezzetleri tadabilmek ve sıcağı ev yapımı bir cendolle bastırabilmek için Melaka’ya.

Sukhothai Tarihi Parkı, Tayland

Doğrusu, yukarıda saydığım bütün yerler ve oralara gitme sebepleri, gitmeden önce tamamen öğrenilebilir değil. Elbette Bangkok’taki teras barlarda biranızı yudumlamayı istiyor olabilirsiniz. Ama içeceğiniz en leziz biranın Sukhumvit’in arka sokaklarında tanıştığınız bir grup insanın sizi götürecği izbe bir sokak tezgahında olacağını asla kestiremezsiniz.

Buraya beklentilerinizi yanınıza alıp gelir, sonra onları unutabilirsiniz. Güneydoğu Asya’da çizilecek her rota ertesi gün zıt yöne doğru değiştirilebilecek kadar hükümsüz olabilir. Ama bu konuda geçerli tek tavsiye, ilk uçağın Bangkok’a gidiyor olması muhtemelen. Çünkü bölgenin neresine gitmek isterseniz isteyin, alacağınız en ucuz biletinin varış kenti Bangkok’tur.

Ne kadar kalmalı?

Dünyayı gezmek üzere yola çıkan bir İsviçreli’nin 6 ayını Tayland’ın masaj salonları ve restoranlarında geçirdiğine, 10 günlük bir tatil için Kamboçya’ya gelen bir başkasının 3 yıldır burada yaşadığına ya da sadece Ho Chi Minh’deki lokantalardan etkilenip burada yeni birini açan ötekinin hikayesine inanmak başta zor olabilir. Ama burayı bir defa sevmeye başladıysanız, ertesi gün eve döneceğinizden emin bile olsanız, seyahat planlarınızı yeniden gözden geçirmeyi düşünebilirsiniz.

Bu durumda hangi ülkeye ne amaçla gidip ne kadar kalacağınızı bir gezi yazısı vasıtasıyla tayin etmeye çalışmak en gerçekçi yöntem olmasa gerek. Fakat ister 10 günlük isterseniz de 5 aylık bir yolculuğa çıkmaya karar verin, dönüş tarihinin imkanlar dahilinde ertelenebileceği bir plan yapmaktan çekinmeyin.

***

Pirinç tarlalarında serinlemek, Kamboçya

Benim yolcuğum iki ay sürdü. Malezya’dan başlayıp Tayland, Kamboçya, Vietnam, Laos, tekrar Tayland, Singapur ve yeniden Malezya’ya dönerek bitti. Ama bu kadar ülke bu zaman diliminde gezilebilir olsa da, hepsi için en az bir ayımın daha olmasını dilerdim.

Geziye başlamadan önce Burma’ya da gidebileceğimi düşünmüş, böylece dönüş tarihimi ileri atacağımı planlamıştım, fakat vize ve ulaşımdaki sorunlar nedeniyle ülkeyi bir sonraki geziye bırakmak zorunda kaldım.

Sorduğum üç sorunun da cevabını bildiğimi düşündüysem de, hepsini yolculuk sırasında keşfettim. Daha sorulacak çok soru var ama Güneydoğu Asya’ya buradan başlamak şimdilik kafi.

İyi yolculuklar!

***

Dora Göksal

yoldatekbasina.com

Malezya’nın böyle bir ülke olduğunu tahmin etmemiştim. Şimdi buradaki birkaç günden sonra –başlığı da birkaç farklı eserden ödünç alarak- Asya’nın güney ve doğusunun aslında başka manalara geliyor olabileceğini düşünüyorum.

Pasar Seni istasyonunun hemen yakınındaki bir hostele hava karardıktan hemen sonra varıyorum. Gezi rehberi ve internetteki ufak araştırmalardan sonra en masrafsız konumu seçmeye çalıştığımdan Çin Mahallesi’nin içinde, Çin’dekilere çok benzeyen bir baharatçının hemen yanındaki merdivenlerden yukarı çıkıp Wheelers Guest House’daki iki gecelik odama yerleşiyorum. Üç tane ranza, yerde yığılmış sırt çantaları ve yataklarda uyuklayan, klimanın serinliğiyle sersemlemiş diğer gezerler… klasik bir hostel manzarası. Soğuk bir duş ama hava o kadar nemli ve sıcak ki, su yüzüme vuruncaya kadar ısınıyor. Arkasından da derin bir uyku.

Kuala Lumpur’da ertesi sabah erken başlıyor. Caddenin karşısındaki Çin lokantasında fried noodles iyi bir kahvaltı ve neresinden bakarsanız bu geziye iyi bir başlangıç. Çin Mahallesi Jalan Pateling’te tezgahlar tek tük açılmaya başlamış. Bugün için tek planım artık bakmaktan neredeyse ezberlediğim şehirde yürümek, yorulup bir yerde oturmaya ikna oluncaya kadar. Jin Tun Tan Cheng Lok’tan (aynı isimde bir başka caddenin Hong Kong’ta da olduğuna bahse girebilirim) Masjid Jamek’e kadar zigzaglar çizerek ilerliyorum. Fotoğraf çekiyorum, bazen de Çince konuştuklarını duyduğum iki esnafın muhabbetine dahil oluyorum. Çin’de olduğu gibi ilk soru Çin’de ne kadar kaldığım ve orada Çince öğrenmek için bulunup bulunmadığım üzerine. Cevap uzun sürünce muhabbet koyulaşıyor. Mandarin’i bu kadar iyi konuştuklarına şaşıyorum çünkü hiçbiri Çin’de doğup büyümemiş.

Yanık soya yağı kokuları sokağın sonunda kesiliyor, Masjid Little India’nın olduğu Jin Masjid India’ya giriyorum. Bu defa köri kokuları ve uzun tiz Çince seslerin yerine melodik Hindistan tınıları. Burada yiyecek tezgahları açık ama dükkanlar henüz siftah yapmış gibi. Eski Delhi’deki sari tezgahlarının aynıları var bu sokakta. Belki de tek fark sizi adete kovalayıpp bir şeyler satmaya çalışan Hintlilerin olmayışı. Ama her an birileri arkamdan ansızın çıkıp “You need hashish? Sir, let’s go to my coffee shop!” diyecekler diye bekliyorum.

Sıcak bastırıyor, ben de uzun uçak yolculuğumun yorgunluğunu henüz atmadığımın farkındayım. Akşam üzeri geri dönmek üzere Sungai Gombak Nehri’ni gördüğüm sokak arasından sapıyorum. Kısa bir yürüyüşten sonra karşımda büyükçe bir Malezya bayrağı dalganıyor. Merdaka (Bağımsızlık) Meydanı’ndayım. Burası Malezya’nın 31 Ağustos 1957’de bağımsızlığa kavuştuğu meydan. Öğle ortası öyle pek şanlı gözükmüyor ama bu ülke halklarına ne çok şey ifade ettiği aşikar. Yolun devamında bembeyaz bir bina, uzaktan ne olduğu tam anlaşılmıyor. İngilizlerin inşa ettiği, Kuala Lumpur’un eski tren garı. Şimdi yalnızca KL Sentral kullanılıyor. Ama tren garı eskise de İngilizlerin geride dillerini bıraktıkları besbelli.

Akşamüzeri sıcaklığın ve nemin biraz olsun etkisini yitireceğime dair inancım tam. Öyle olmasa da, hava belli belirsiz açıp kapattığından güzel fotoğraf çekmek için günün son ışığını kaçırmamak için bir saatlik siesta uykusuna dalıyorum. Uyandığımda çok daha dincim ve artık daha uzağa da gitmeye kararlıyım.

Gezi rehberleri genel fikirler, kalacak yerlere dair gerçekçi tavsiyeler  vermek için ideal ama ulaşım konusunda genellikle çok karamsar oluyorlar. Yürüyerek asla gidemeyeceğimi söyledikleri mesafeler bu yüzden hep denemeye değiyor. Çok da uzun sürmeyen yürüyüşümün sonunda yeni şehrin merkezi KLCC(Kuala Lumpur City Center)’ye varıyorum. Modern Malezya’nın simgesi Petronas Kuleleri ve Kuala Lumpur Kulesi yürüyüş boyunca karşımda. Yeni bir şehirde yolumu daima gözüme çarpan yüksek bir binayı merkez alarak buluyorum. Mesela Ankara’ya ilk geldiğim haftasonu Kızılay’dan Ulus ya da Atakule’ye doğru yaptığım uzun yürüyüşlerde (evet, Ankara’da böyle şeyler yapılabiliyor) yapımı bir türlü bitmek bilmeyen Ziraat Bankası’nın meydandaki binasına göre yönümü belirliyordum. Kuala Lumpur’da da yön algımı diri tutmak, bir sokağa döndükten sonra yeniden istediğim istikamete geri dönebilmek için seçtiğim yapı Maybank binası. Ama yol uzadıkça Maybank ortadan kayboluyor. Sonunda sadece Petronas Kuleleri’ni izlemeye başlıyorum. Malezya’da yapılacak onca şeyin arasında sürekli en üst sıralarda alışveriş sayılıyor. Ben de kulelerin hemen yanındaki Suria KLCC alışveriş merkezine dalıyorum hem sıcaktan bunaldığım hem de kalabalığı takip ettiğim için. İçeride bana hitap eden pek bir şey yok ama ısrarla üst katlara çıkıp Kinokuniya’yı buluyorum. Büyükçe bir kitapçı, sadece birinci el kitaplar satıyor ama İngilizce kitaplar yoğunlukta. Ucuz değil ama yabancı yayınların, bilhassa referans kitapların Türkiye’de ne kadar pahalı olduğunu söylemeye gerek yok. Gezi bölümünden Burma gezi rehberimi alıyorum. Dediğim gibi gezi kitaplarına inanmamalı ama onlarsız da kalmamalı.

Artık geri dönüş vakti geldiğinde KLCC Parkı’nı, Mandarin Oriental ve Traders Kuala Lumpur Otellerini geçip kalabalığı takip ediyorum. Gün boyunca sessiz olan sokaklar bu defa insanlarla dolup taşıyor. Yabancıların sayısı bir hayli fazla. Kaldırımların beni ilk getirdiği yer Pavilion KL alışveriş merkezi, neredeyse bütün şehir burada. Ben koşarak uzaklaşıyorum, bir ülkede bir alışveriş merkezi gezmek, üstelik bunu ikinci günde yapmak, üstüne üstlük bir kitabı dahi buradan almak yeter. Modern Kuala Lumpur’un modern yüksek binaları yavaşça yerini izbe lokanlatalara, ışıl ışıl caddeleri loş sokak aralarına bırakıyor. Sonunda yeniden Maybank binasını görüyorum. Jin Pudu’dan tekrar Çin Mahallesi’ne yöneliyorum. Daha usturuplu bir kalabalık da burada. Usturuplu çünkü buradakiler devamlı bir yerlere yetişmeye çalışır görünmüyor. Caddeler çok daha yavaş akıyor, parlak ışıklar sizi de koşturarak yürümeye çağırmıyor. Sonunda koca günü devirmek için başka bir Çin lokantasına (çoğu dışarıda kurulu masalardan oluşan bir sokak restoranından söz ediyorum) oturup bir bira eşliğinde sokağı izliyorum. Yanımda yemek yiyen iki Alman gezerle gelişigüzel bir sohbete başlıyorum, biralar bitiyor ve sokağa geri dönüyorum.

Sonraki sabah da bir önceki gibi erkenden başlıyor. Bu kez telaşım Georgetown’a bilet bulabilmek için. Otobüs 15RM daha ucuz ve yaklaşık 5 saat daha erken vardığından trenle yolculuk planlarımı tersine çeviriyor. Puduraya Otobüs Terminali’nde rastgele bir firmanın önünde durup biletimi alıyorum. Geri dönüp Ancasa Otel’i geçtikten sonraki tezgahlarda kısa süren bir kahvaltıdan sonra da hosteldeki eşyalarımı toplayıp otobüse biniyorum. Üç dakikalık bir gecikmeyle 11.03’te tekerler dönüyor. İstikamet İngiltere’nin Güneydoğu Asya’daki ilk kolonisi Georgetown’a gitmek üzere Butterworth. İsimler durumu açıklıyor.

Malezya belli ki sadece Asya’nın güneydoğusunda olduğu için ya da Çin’in güneyi ve Hindistan’ın doğusunda yer aldığı için Güneydoğu Asya’nın kaplanlarından biri değil.

Pratik bilgiler:

1RM(Ringit) 0.56TL ediyor.

Wheelers Guest House’da 6 kişilik klimalı bir dormda tek kişilik yatak, 15RM.

Bir şişe küçük su, 1.20RM.

Çin Mahallesi’nde 2 şişe Tiger Birası, 30RM.

KL Sentral istasyonundan Pasar Seni’ye LRT (Hafif raylı sistem) ile yolculuk, 1RM.

Kuala Lumpur-Butterworth otobüs bileti, 31.20RM ve 4 buçuk saat.

Bütün şehri yürüyerek gezmek, bir gün ve bedava.

***

Dora Göksal

http://yoldatekbasina.com

http://twitter.com/YoldaTekBasina

Ilk defa bir Guney Dogu Asya ulkesine seyahat ediyorum; belki de iste bu yuzden gordugum her sey, tanik oldugum hemen her durum, isittigim hemen her hikaye cok ilginc, egzotik geliyor bana. Ama taniyorum bu duyguyu, “yeni olanin” buyusu bu, “ilk defa”lara ozgu, o merak ve kesfetme arzusuna can veren his… Biliyorum ki bir iki ay daha kalsam Tayland’ta, kanatlanip ucuverecek, toza buluta karisacak simdi tum benligimi sarmis o merak hissi. Her sey normallesecek birdenbire; gozumun gordugu ayni kalacak ama gore gore gozum alisacak bu cografyaya ait olana, duya duya kulagim kaniksayacak cinli perili ruhani hikayeleri. Her sey ayni kalirken benim algilayisim tamamen farklilasacak.

Iste tam da bu yuzdendir hemen kaleme almak isteyisim tum olani biteni; beni sasirtani, guldureni, hosuma gideni. Cunku bilirim ki ayni kalmayacak hic bir sey uc vakte kadar gozumde, ayni kelimelerle dokulmeyecek hikayeler kalemimden.

Minyatur Tapinaklar

Tayland oyle bir memleket ki sanki yasamin her ani turlu batil inanclar uzerine kurulmus; ulkenin hangi kosesine gidersek gidelim, doguda, batida, kuzeyde, guneyde, sadece parasi olanin girebilecegi deniz kenarina kurulmus bes yildizli otellerde ya da fakirligin kol gezdigi agir tutsu kokulu mahallelerde, bu batil inanclarin gundelik yasama yansimasi olan ikonlara, yapilara, isaretlere rast geliyoruz. Biraz dikkatli olanin gozunden kacmayacak ilk husus, evlerin, binalarin hatta bankalarin, benzin istasyonlarinin ve mega alisveris merkezlerinin bile onunde bulunan birkac metre uzunlugundaki minyatur Budist tapinaklari…

Onceleri pek anlam veremedigim bu tapinaklarin her yapinin onunde kendine bir yer bulmasi, megerse bir inanca dayanirmis. Taylandlilar bir arsaya herhangi bir yapi insa ettiklerinde kotu yurekli bir ruhun da kendileriyle beraber o toprak uzerinde yasamaya basladigina inanirlarmis. Eger evlerinin bahcesine ya da catisina o isgalci kotu ruhun icinde yasayabilecegi minyatur bir tapinak insa etmezlerse, ruhun kendi evlerine yerlesip turlu kotulukler yapacagina inanirlarmis. Dolayisiyla minyatur tapinaklar her yerde Tayland’ta! Oyle ki kucuk de olsa minyatur bir tapinagin sigacagi bir bahceye sahip olacak kadar sansli olmayan, nispeten daha fakir mahallelerde “musterek” minyatur tapinaklar mevcut. Yani soyle soyleyeyim, bir sokagin tam ortasinda ufak bir tapinak bulunuyor ve tum hanelerin isgalci seytani ruhlarinin hep beraber bu tapinaklara dadanacaklari ve boylece tum mahallelinin toptan ruh derdinden kurtulacagina inaniyor Taylandlilar.Bu minyatur tapinaklar sari karanfillerle, tutsulerle dekore ediliyorlar; hepsi kendine ozgu, hicbiri bir digerine benzemiyor. Onlerine cesitli yiyecekler ve icecekler konuluyor, hani olur ya ruh susar ya da acikirsa hic yuvasindan cikmadan acligini ya da susuzlugunu gidersin, huzurunu yitirmesin diye. Bu minik tapinaklar oylesine kutsal ve onemli adlediliyor ki Tayland’ta, akli dengesi yerinde olmadigi icin bu tapinaklardan birine saldiran bir zavalliyi, akli yetersizliligini gormezden gelerek olduresiye dovmus olayin gectigi yerin mahallelisi.

Afacan Kumantong

Bunun disinda en turistik bolgelerde bile, magaza onlerine, kaldirim kenarlarina konulmus gazli icecekler, abur cubur niteligindeki yiyecekler gozune carpiyor “bu cografyadan olmayanlarin”. 20 yildir Tayland’ta yasayan ve bu yirmi yilin on yilini kendini Budizm’e adayarak tapinaklarda bir rahip olarak geciren, rahipligi terk ettikten sonra da Tayland uzerine yazdigi kitaplarla hatri sayilir bir yazar olarak un yapmis tesadufen tanistigimiz Peter, kaldirim kenarindaki bu minik ve renkli hediyelerin, “Soontonphu” adindaki yazarin bir hikayesinde gecen, ele avuca sigmaz ufak tefek haylaz cocuk kahraman “Kumantong” a adanmis oldugunu anlatiyor bize. “Yani basbayagi hayali bir kahraman icin hediyeler mi birakiyorlar sokak baslarina?” diye soruyorum, Peter’dan once, yanindaki Taylandli bir genc yanitliyor sorumu: “Elbette, boylece bize sans getirecegine inaniriz.”

Tayland’ta tinsel, duyumlarla algilanamayan o kadar cok sey var ki insanlarin cani gonulden inandiklari, anlatsalar sanirsiniz dort bir yaniniz ruhlarla perilerle cevrili. Zannediyorum ki cantamdan ufak bir tas cikarsam ulkemden getirdigim, atsam sokagin ortasina, hemen ertesi gun cevresi turlu ciceklerle cevriliverilir, tutsu kokulari sarar etrafini, onune acilmayi bekleyen su siseleri, fantalar bir bir diziliverilir… Misal Nakansavan’da gordugumuz agac kovugu… Denizde bir balikcinin agina takilmis ve denizden cikarildigi vakit “kutsal” ilan edilmis. Sonrasinda da her bir yanina cicekler ve acilmamis kiyafetler asilmis, hani bilmeyen sanar ki bir kiyafet dukkaninin kapisi yasli kovugun basi. Icinde kotu bir ruhun yasadigina inanirmis Nakansavan halki ve onune serilen tum bu satafat, ruhu kovugun icinde tutarmis.

Sadece bu agac kavugu degil kutsal sayilan Tayland diyarinda… Kose basindaki bir agac, goruntusu biraz normalin disina tasmis bir cukur ya da sekli azicik degisik bir merdiven ruhlarla donatilmis olabilir Taylandlilara gore. Su vermek, beslemek gerekir, rahatsiz edilmemelidir, renk cumbusuyle gonlu hos tutulmalidir daima. Tum bu inanclari isitince insan, Ganes’in nasil olup da kendine Buddha’larin yaninda bir yer bulabildigine, Krisna’nin flutunu kimseden cekinmeksizin orta yerde ufleyip yeri gogu muzigiyle kendinden gecirdigini anlamaya basliyor insan.

Onceleri kapkaranlik olan o agacin kavuguna, zaman gectikce gozu alisiyor insanin, goz bebekleri buyuyor ve bu cografyanin ritmiyle hareket etmeye basliyor, iste o zaman, ne onceden bilinenler kaliyor aklinda insanin, ne de onyargilari, her sey apacik ortada oluyor iste o zaman.

Tayland, boyle hikayelerle dolup tassin, bir suru de cignenmemesi gereken kurallar butunu yaratiyor kendi icinde, iste o yuzden dikkat etmeli insan bu kurallara, cignemek tum milletin toptan size kusmenize neden olabilir, o yuzden, ayaginizi denk alin!

Seda Meşeli

Kaynak: Dünya Kazan Biz Kepçe