EGZOTİK AMERİKALI SİZLERİ BEKLİYOR!

Orta Amerika’nın ilham verici ülkesi Panama, Karayip Denizi ve Büyük Okyanus’un göz alıcı kıyılarını paylaşıyor. Kosta Rika’nın komşusu olan Panama’nın başkenti ise ülke ile aynı adı taşıyan büyüleyici kent Panama Şehri. Kuzey ve Güney Amerika’yı birleştiren yedi ülkeden biri olan Panama için ünlü Panama Kanalı ile özdeş demek yanlış olmaz. Yerli dilinde adı ‘sayısız kelebek’ anlamına gelen Panama City, insana kendini bir tropikal cennette gibi hissettiriyor. Gökdelenlerin teraslarında bile görebileceğiniz özel bitkiler kente bir kez daha hayran bırakıyor. 1519 yılında kurulan şehir kolonyal taş binaları, Arnavut taşlı dar sokakları, güzel plajları ve müzeleriyle nefes kesiyor. Görkemli yağmur ormanları, lezzetli Panama mutfağı ile okyanusun ortasında yer alan bu bakir topraklara bir gezi, kendinize verebileceğiniz en unutulmaz armağan olabilir.

Nüfus ve Sosyal Hayat

Panama, yaklaşık olarak 2.515.000 civarında bir nüfusa sahiptir. Nüfus artışı % 3 civarındadır. Nüfusun % 52’si şehir merkezlerinde yaşar. Panama nüfusunun % 70’i Mestizo, % 5’i Kızılderili, % 15’i batılı Kızılderili ve % 10’una yakın bir bölümü de Asyalı Kafkasyalılardan meydana gelir. Ayrıca bir miktar beyaz da mevcuttur. Büyük bölümü meydana getiren Mestizolar İspanyol-Kızılderili melezi insanlardır. Nüfusun zenci kesiminin % 60’ı Jamaika ve diğer adalardan getirilen esir insanların devamıdır. Kızılderililer ise, esas olarak üç ana kabileye ayrılırlar: Cuna, Guayami ve Choco kabilesi.

Ülkede resmi dil İspanyolcadır. İngilizce oldukça yaygın bir dildir. Kızılderililerin bir kısmı yerli dillerini kullanırken, diğer kısmı İngilizce konuşmaktadır.

PANAMA KANALI (1914 Panama)

Panama Kanalı’ndan ilk buharlı gemi 3 Ağustos 1914’te geçti. Bu sayede, Isthmus of Panama’yı geçerek Atlantik’i Pasifik’e bağlama yolunda yıllar süren çalışmanın tatmini yaşandı. Kanalın bir kıyıdan diğerine uzunluğu 64.8 km. Bir okyanusun dibinden diğerine olan mesafe ise, 81.7 km.

Görünenin aksine, kanal doğudan batıya uzanmıyor. Isthmus of Panama’nın coğrafi yapısından dolayı, Atlantik’ten Pasifik’e suyu yolu, güneydoğu yönünde ilerlemektedir. Pasifik ucundaki Panama City, Atlantik ucunda, Colon’un güneydoğusunda yer alır. (Panama’daki bazı yerlerden, güneşin Pasifik üzerinden yükselişi görülebilir.) Kanalın inşası sadece su yoluyla sınırlı değildi; aynı zamanda limanlar, bunların tesisleri, dalgakıranlar, setler, havuzlar ve yapay göller de yapılması gerekti. Colon ile Panama City arasında büyük bir demiryolu yapılmalıydı. Atlantik tarafında, Limon Körfezi’ndeki dalgakıran 3.5 km uzunluğunda, üstten de 4.6 metre genişliğindedir. Gemiler buradan güneye, 3 Gatun Havuzu’na, oradan da 26 metre yükseklikteki yapay Gatun Gölü’ne yol alır. 152 metre genişliğindeki yarıktan, deniz seviyesinin 9.5 ve 16.5 metre altındaki başka havuzlardan geçip tekrar deniz seviyesine yükselerek Panama Körfezi’nde, 5.2 km uzunluğundaki dalgakıranın koruduğu Pasifik istasyonuna ulaşır.

BUNLARI NOT ALIN 

NE YENİR, NE İÇİLİR?

Dünyanın en önemli muz üreticileri arasında yer alan Panama’da tüm yemeklerde bol miktarda egzotik meyve kullanılıyor. Elbette balık da mutfağın vazgeçilmezi. Marine edilip egzotik soslarla servis edilen ahtapot, bol miktarda az pişmiş bol sebzeyle sunuluyor. Panama’nın sağlıklı olduğu kadar iştah da açıcı bir mutfağı var.

NEREDE KALINIR?

Panama’da konaklama seçeneği bir hayli fazla. Panama Marriott Hotel (www.marriott.com) şehirde bulabileceğiniz en lüks konaklama seçenekleri arasında, üstelik fiyatları da makul. Şehrin merkezinde bir butik otel tercih ederseniz, The Bristol Panama (thebristol.com) sizin için iyi bir seçenek olabilir. Ancak elbette karar sizin!

NASIL GİDİLİR?

Panama’ya İstanbul’dan Amstardam üzerinden gerçekleşen uçuşlar yaklaşık 20 saat sürüyor.

ALIŞVERİŞ

Görmeniz gereken semt, Bella Vista bölgesi’nde tezgahlarda satılan Panama işi örtüler, danteller, kumaşlar bir harika! Alışverişe mutlaka zaman ayırın.

Neslihan Çizer’in Yorumu

” Cok guzel anlatmissiniz. Ben de Panama yi ziyaret ettigimde , gozlenimlerim arasinda   cok modern bir ulke olmasiyle birlikte, halkinin %5 nin oraya ozgu etnik halklardan olustugunun farkina varmamdir. Ornegin, Kuna ve Emberra klanlari gibi. Ben Emberra nin oturdugu, Darien denilen bolgeye rehberle ziyaret ettim.  Kendilerine ozgu, tahta ayaklar uzerine kurulmus, samandan catisi olan kulubelerde yasiyorlar ve kadin larda erkekler de yari ciplak dolasiyorlar. Vucutlarin da tatoo lar var. Gormeye cok deger. Ayrica Colon denilen bolge dede cok guzel alisveris yapilabilir.   ”

Neslihan Hanım’a iyi dileklerini sunduğu ve yazımıza yaptığı katkıdan dolayı teşekkür ediyoruz.

– Orta Amerika’nın bu en zengin ve en az nüfuslu ülkesinde 3,4 milyon insan yaşıyor. Bunun üçte biri başkent Panama City’de.

– Yerel lisanda “balık, ağaç ve kelebek bolluğu” anlamına geliyor.

– Panama, ordusu olmayan dünyadaki az sayıda ülkeden biri, 1990 yılındaki ABD işgali sırasında kaldırılmış. Yerine “Panama Halk Gücü” denilen bir oluşum ülkeyi korumakla yükümlü.

– Büyük oranda Amerikan doları kullanılmasına rağmen, diğer para birimi olan balbao da resmi olarak geçerliliğini koruyor.

– Ülke 1903 yılına kadar Kolombiya topraklarının bir parçasıydı. Panama Kanalı’nın inşa edildiğini öğrenip üzerinde söz sahibi olmak isteyen ABD, ülkeyi bir iç savaş ile Kolombiya’dan ayırdıktan sonra kanal inşasını devraldı ve 15 Ağustos 1914 tarihinde resmi olarak ticari gemilere açtı. Anlaşmaya göre kanal ve kanalın her iki tarafındaki 10 millik alan Amerikan kontrolü altında olacaktı (1922 yılında Kolombiya’ya Panama Kanalı’nın kaybı için 25 milyon dolar ödenmiş) Uzun bir süre oradan gelen tüm gelirlerin tek sahibi olan Amerika, 1979 yılında kanalı Panama’ya devretti ancak 1989′da baba Bush yönetimindeki hükümet, kanalı geri kazanmak adına “demokrasi getirme bahanesiyle” Panama’yı işgal kararı aldı. 2000 yılına kadar kanalı tekrar elinde bulundurduktan sonra yeni bir anlaşma ile de bölgeden çekilmeyi kabul etti. Günüzde kanal Panama devletinin kontrolünde.

– Panama Kanalı’nın yapımına 1880 yılında başlanmış ve 1914 yılına dek Panama City ile Colón şehirleri arasındaki 80 kilometrelik, tepelerle kaplı yağmur ormanları kazılmak durumunda kalınmış. Yapımında tam 80000 işçi görev almış ve bunların yaklaşık 30000′i çeşitli hastalıklardan hayatını kaybetmiş. Kanal günümüzde tüm ülke ekonomisinin tam üçte birini oluşturuyor.

– Hong Kong’tan sonra dünyada en çok offshore-kayıtlı şirkete ev sahipliği yapan ikinci ülke.

– Dünya üzerinde halen çalışmakta olan en eski tren yolu burada. Panama City ve Colon şehirleri arası sefer yapıyor.

– Panama City şehir sınırları dahilinde yağmur ormanları barındıran tek başkent.

 – Hola: Merhaba             Gracias: Teşekkürler

– UNESCO Dünya Mirası listesinde Panama’ya ait 5 yer var.

 – Neyi meşhur: Panama kanalı

 – Ne satın almalı: Panadour şapkaları, duty free

KİŞİSEL YORUMUM

Artıları: Ultra modern gökdelenleriyle başkenti, zirvesinde aynı anda hem Atlantik hem Pasifik okyanuslarını görebileceğiniz dağları, balta girmemiş ormanları ve tropikal Karayip adaları.. Halkı da büyük oranda İngilizce biliyor.

Eksileri: Pahalı, özellikle başkent Latin Amerika’nın en pahalı şehirlerinden biri. Yine diğer ülkelere kıyasla gezi anlamında çok doyurucu değil.

Kaç para harcadım:

Toplam> Ülkede geçirdiğim 3 günde 465$ harcamışım. Günde ortalama 155$ ediyor.

Konaklama> 55$ (Ortalama 18,5$. Sahil kesimlerinde fiyatlar makul seviyede iken başkentte oldukça yüksek)

Ulaşım> 200$ (Günlük 66,5$ ediyor. Büyük kısmını son derece pahalı olan Kolombiya’dan geçiş oluşturuyor)

Yeme-içme> 210$ (Günlük 70$. Normal şartlarda günlük yeme-içme masrafı 20$ civarı olur)

Kaç gün yeterli: 10 gün (2 gün San Blas Adaları, 2 gün Panama City, 3 gün Boquete, 3 gün Bocas del Toro)

Panama’da mutlaka yapılması gerekenler:

Kolombiya’dan geçiş yapacaksanız her şekilde San Blas Adaları’ndan geçeceksiniz. Bu tropikal adalarda birkaç gün mola vermeye ne dersiniz? Özellikle yerli Kuna halkının yaşadığı adalar belki tropikal olarak çok şey vadedmiyor ancak renkli kıyafetleri ve farklı lisanları ile Kuna insanlarıyla tanışma fırsatını kaçırmayın.

Panama City lüks otel ve restaurantlarıyla Orta Amerika’nın modern yüzü, Dubai ya da Miami’den farksız bir yer. Kıtayı turladığınız gezide değişiklik arıyorsanız Panama City’de bir iki gün geçirebilirsiniz. Buraya uğramışken kanala yapılacak bir gezi de buranın olmazsa olmazlarındandır.

Ekolojik bir gezi arayanlar için “Çiçekler Vadisi” Boquete biçilmiş kaftan. Dağların eteklerindeki bu küçük kasabada doğa gezileri için sayısız imkan bulabilirsiniz.

Kosta Rika sınırına yakın ülkenin en yüksek dağı olan, 3474 metrelik Barú Yanardağı’na yapılacak bir tırmanış ile nefes kesici bir görüntü ile ödüllendirileceksiniz: Bulutsuz bir günde bulunduğunuz yerden hem Atlantik, hem Pasifik Okyanusu manzarası.
Survivor yarışmasının çekildiği cennet adalar burada bulunuyor. En güzeli de Archipelago de las Perlas(İnci Adaları)’ta bulunan Isla Contadora olarak biliniyor. Karayipler’in tadını burada doyasıya çıkartabilirsiniz.

Bocas del Toro ise daha çok sırtçantalılara hitap eden, sayısız dalış imkanı ve bakir koylarıyla ucuz ve güzel bir yer. Bölgede kampçılık için birçok seçenek var.

Yapılması gereken en önemli şeylerden biri de dikkatli olmanız. Panama City görece olarak güvenli olsa da, Colón başta olmak üzere kıyı kesmi tehlikeli olarak biliniyor. Darian Gap denilen Kolombiya sınırındaki bölge ise gerilla kontrolünde olduğundan trekking yapmak için en iyi yerler değil.

***

Bekran Sarsılmaz

bekransarsilmaz.com