Alacahöyük, Çorum

foto: eba.gov.tr

Höyük  çok farklı katmanlara ve tarihi zamanlara ev sahipliği yapmaktadır. Burasının bir özelliği de tanrıçaya ithaf edilen ve tarımı güçlendirmek adına inşa edilen tarihin ilk barajlarından birisinin bulunmasıdır. 1240 yıllarına kadar gitmektedir geçmişi.  Höyük’de Frig, Bizans, Roma gibi çeşitli medeniyetlere ait kalıntılar bulunmuştur. İlk kazı çalışmaları ise Atatürk’ün kendi sağladığı maddi yardım ile başlamıştır.

Efes Antik Kenti, İzmir

Burası antik kent denildiğinde eminim akla ilk gelen yerlerden birisidir. Efes, İzmir’in Selçuk ilçesinde bulunmaktadır.  Tarihi ise milattan önce 6000′ lere kadar gider. Hristiyanlık açısından da önemlidir. İncil’de adı geçen, ve Hz. İsa’nın yardımcılarının bulunduğu bir kaç kentten birisidir.  Aslında burayı 3 farklı döneme göre değerlendirmek gerekir. Bunlar; Neolitik, Helenistik ve Roma dönemleridir. Ama genel olarak günümüzde bir çok kişi helenistik ve roma dönemi eserlerini görmektedirler. Efes antik kenti, aslında büyük bir ticari hacme sahip antik kenttir, ama menderes nehrinin getirdiği alüvyonlar ile liman dolmaya başlamış ve gerilemiştir. Liman için temizleme çalışmaları İmparator Hadrian tarafından yaptırılsa da durum engellenemez. Ulaşımı gayet kolay biryerdedir. İzmir’den selçuk merkeze trenle gidip oradan da minibüsler ile gayet ulaşabilirsiniz.

Truva Antik Kenti, Çanakkale

foto: basin.kultur.gov.tr

Truva antik kenti Unesco Dünya Mirası listesinde bulunup, ülkemiz açısından çok önemli bir yerdedir. Bölgedeki en erken yerleşim katmanı m.ö 3000’e kadar dayanmaktadır. Buranın özelliği ise kesintisiz olarak 3000 yıldır üzerinde bir yerleşim bulunmasıdır, dolayısıyla tarihi kayıt altına almak adına önemli bir yerdedir. Burasının da kaderi Efes ile Milet antik kentlerinin makus talihi ile aynı olmuştur. Karamenderes nehrinin getirdiği alüvyonlar limanı kapatmış ve kentin önemini yitirmesine sebep olmuştur. Buranın bir diğer önemi ise destanlara konu olmuş olan Truva savaşı ve o savaşta kullanılan tahtadan yapılma at. Savaş Homeros’un İlyada destanına konu olmuştur. Truva atının hikayesi ise şehre ele geçirmek isteyen taraf, Truvalılara bu atı hediye eder ve hediyeyi kabul edenler at’ın içindeki askerlerden habersizlerdir ve bu durum onların sonu olur, yağma başlar.

Ani Antik Kenti, Kars

foto: kars.gov.tr

Kent, Kars merkezine 42 km uzaklıkta bulunmanktadır. Buluduğu yer dolayısıyla ticarete ve şehri savunmaya elverişli bir konumdadır. Bundan dolayı bir cazibe merkezi olmuştur diyebilir. Ayrıca ipek yolunun da buradan geçmesi, burasının bir bağlantı görevi görmesi kente çok büyük katkı sağlamıştır. Ve kültürel ve dini motiflerin de bir arada bulunduğu çok önemli bir yerdir. Zamanının Ermeni hükümdarlarının ve sonrasında Selçukların yaptırdığı yapılar bir arada görülebilmektedir. Camiler, kiliseler ve katedraller bir aradadır. 4500 metre uzunluğunda 8 metre yüksekliğinde surları olan bir kentmiş Ani. Yakınındaki su kaynakları ve sahip olduğu konumu ile Ani, ortaçağda hep önemli bir yere sahip olmuş.

Hattuşaş Antik Kenti, Çorum

foto: Zeynel Yeşilay

Burası bir Hitit kentidir. Çorum merkezine yaklaşık 80 km uzaklıktadır. Zamanında Hitit devletinin merkez noktasıydı ve başkentiydi. Ayrıca Unesco Dünya Mirasları listesinde de bulunmaktadır. İlk olarak dünyaya adının duyurulması 1834 yılında yabancı bir arkeolog tarafından gerçekleştirilmiş, ve ağırlıklı olarak yine yabancı arkeologların çalışmaları bir çok alan ve eser gün ışığına çıkartılmıştır ve kent günümüzdeki görünümüne kavuşmuştur.  Yapılan kazılarda ayrıca farklı dönemlere ait bir çok kalıntıya rastlanmıştır, bunlar; Frig, Asur, Hitit, Hatti, Bizans, Galat ve Roma döneminden kalma kalıntılardır. Kentte bir çok yazıt, kabartma eserler, çivi yazıları ve kale,kapı, tapınak gibi büyük önemli yapılar bulunmaktadır. En önemlilerinden biri ise tarihteki ilk anlaşmalardan Mısır ve Hititler arasında yapılan Kadeş antlaşmasının metni burada bulunmuştur ve şu anda İstanbul Arkeoloji müzesinde sergilenmektedir.

Herakleia Antik Kenti, Muğla

foto: flickr.com

Kent Beşparmak dağları, yani eski ismiyle Latmos dağının eteklerine kurulmuştur. Bafa’nın Kapıkırı köyünden rahatlıkla ulaşılabilir.  Zaten köye gittiğiniz anda antik büyük yapıları, tapınakları fark edeceksiniz. Kent zaman içinde farklı hükümdarların, ailelerin egemenliği altına girmiştir. Yalnız görmek isterseniz rehbersiz bulma şansınız çok çok düşük, o yüzden yerel bir rehber eşliğinde rahatça kaya resimlerini ve hristiyanlığın erken dönemlerine ait freskleri görebilirsiniz.

Göbeklitepe, Şanlıurfa

foto: tr.wikipedia.org

Göbeklitepe, kent olmaktan çok bir külttür. Toplanma alanı, yaşam merkezi gibi bir yerdir. Kent olmasa da kentlerin önünü açmış, tarihimize tam anlamıyla ışık tutmuş bir yerdir. Önemi ise bildiğimiz tarihi değiştiren bir özelliğe sahip olmasıdır. Şu andaki çalışmalara göre medeniyetimizi yaklaşık 12.000 yıl öncesine götürmekte. Göbeklitepe, bugüne kadar avcı toplayıcı insan toplulukları hakkındaki fikirlerimizi değiştirecek derece önemli bilgiler barındırır.

Milet Antik Kenti, Aydın

foto: tr.wikipedia.org

Kent, Aydın’ın Didim ilçesinin kuzeybatısında bulunmaktadır. Didim günümüz yunanlıların atalarının yaşadığı bölge olan İyonya’nın kıyısında antik bir tapınak kentidir. Kent Apollo tapınağını barındırır. İsmini yunancadaki ikiz manasına gelen “didyma” kelimesinden almaktadır. Bazı bilim insanları bu ismin bölgede bulunan ikiz Apollo ve Artemis tapınaklarından geldiğini düşünür. Helenik dünyanın en tanınmış kehanet şehridir.

Knidos Antik Kenti, Muğla

foto: mehmethekim.com

Muğla’nın Datça ilçesinde bulunan bir antik kenttir. Bu kentin özelliği ise bilime, sanata önem vermesi ve bu alanda önemli insanlar yetiştirmesidir. Astronomi ve matematik alanında ünlü bilim insanı Eudoksus, tıp bilim insanı Euryphon, ressam Polygnotos ve dünyanın yedi harikasından biri olan İskenderiye Feneri’nin mimarı Sostratos da buralıydı. Ayrıca şehir yönetimi Pers’lerin istilasından korktukları için yarım adayı tamamen ada haline getirmek isteyip başarısızlıkla sonuçlanan bir projeye kalkışmışlardır. Bir çok Helenistik ve Roma antik kentinde olduğu gibi burada da çeşitli tiyatrolar ve tapınaklar bulunmaktadır.

Çatalhöyük, Konya

foto: kulturvarliklari.gov.tr

Çatalhöyük neolitik döneme kadar uzanan antik bir kenttir. Akdeniz bölgesindeki ilk şehirlerdendir ve şu ana kadar neolitik döneme ait en iyi korunmuş yerleşimdir. Konya’nın güneydoğu bölgesinde yer alan Çatalhöyük’ün nüfusunun 10,000’e ulaşmış olduğu tahmin edilir. Binalar birbirine oldukça yakın olarak kurulmuştur.

Zeugma Antik Kenti, Gaziantep

foto: gto.org.tr

Zeugma, eski Commagene krallığındaki 4 önemli yerleşim yerlerinden biridir. Bölge ismini Fırat nehrine köprü oluşturan bir dizi tekneden yani Zeugma’dan alır. Bölge Büyük İskender’in generallerinden biri olan Seleucus Nicator tarafından kurulmuştur. Nüfusunun en yoğun olduğu dönemde, 80,000 insan barındırdığı söylenir. Günümüz şehri Gaziantep bölgesinde yer almaktadır.

Sardes Antik Kenti, Manisa

foto: Sinan Doğan

Burası hayatımıza büyük bir sıkıntıyı, “parayı” getiren antik kenttir. Şakayı bir yana bırakırsak, burası paranın ilk basıldığı Lidya kentidir. Manisa’da bulunup, İzmir’e de 80 km uzaklıktadır. Kalıntıları gidip görmenizi kesinlikle tavsiye ederim. Kalıntılar büyük oranda sağlam kalmıştır ve çevresinde hala büyük yapılar görebilirsiniz. Eskiden değerli taş madeni burada önemli bir yere sahipmiş, bu durum kuvars ile hala devam etmekte. Tapınak, kütüphane, kral mezarı gibi büyük yapılar sapasağlam ayakta durmaktadırlar. Kaynaklara göre ünlü kral yolu buradan başlar.

Pergamon Antik Kenti, İzmir

foto: biblicalarcheology

İzmir’in Bergama ilçesinde bulunur ve Unesco Dünya Mirası listesindedir. Pergamon Krallığının da başkentiydi. Kentte bir çok devasa yapı bulunmaktadır. Bunlar tapınak, tiyatro, kütüphane, sur gibi yapılardır. Pergamon krallığının ardından milattan sonra 4. yüzyılda Roma devletinin hükümdarlığı altına girmiştir. Kentin ortaya çıkarılması ise bir tesadüfe dayanır. İzmir’e demiryolu için gelen Alman mühendislerin dikkati sonucu kent ortaya çıkar ve sonrasında Alman arkeologlar çalışmaları sürdürür sonrasında ise bir çok büyük ve önemli eser Almanya’ya götürülür. Kazı çalışmaları hala sürmektedir, hatta yanılmıyorsam geçen 2014 Kasım ayından 2020′ ye kadar kentin bir kısmı kazı çalışmaları için kapatılmıştı.

Magnesia Antik Kenti, Aydın

foto: flickr.com

Kent, Aydın’ın Germencik ilçesinde bulunmaktadır. Anadolu’ya gelen Magnet’ler tarafından kurumulmuştur kent. Ve çevresindeki Menderes nehrinin sürekli yerini değiştirmesi ve dolayısıyla kente zarar vermesi yüzünden ve Pers saldırılarına önlem olarak kent daha yükseğe taşınmıştır. Yeni yerinde ise daha düzenli, planlı inşaa edilen kent, eskisine göre daha iyiydi. Çevresindeki Priene, Ephesos ve Tralleis gibi kentlerin de sayesinde ticaretini ilerletti.

Laodikeia Antik Kenti, Denizli

foto: kültürvarliklari.gov.tr

Denizli’nin kuzeyindeKİ kentin tarihi m.ö 5500 yıllarına dayanmaktadır ve 7. yüzyıla kadar da aktif yerleşime sahip olmuştur. Burası gerçekten çok büyük bir antik kent, uzaktan tiyatrosunu görme imkanım olmuştu, gerçekten çok büyük bir tiyatroydu. Kentteki su sistemi ise çok iyi düşünülmüştü. Yürüdüğünüz yerin altında suyun akabilmesine imkan veren bir boru sistemi vardı. Anadolunun en büyük stadyumuna ev sahipliği yapmakla beraber, çeşitli sayılarda tapınakları, hamamları, agoraları bulunmaktadır.Ayrıca Hristiyanlık için de çok önemlidir çünkü bir hac merkezidir ve İncil’de adı geçen kilise burada gün ışığına kavuşturulmuştur.

Assos Antik Kenti, Çanakkale

foto: arkeolojihaber.net

Kaynaklara göre Assos antik kentinin geçmişi m.ö 6. yüzyıla kadar gidiyor. Kent deniz kıyısında bir kent, denize dik olarak inşa edilmiş. İlk kazı çalışmaları Amerikalı arkeologlar tarafından 1880’li yıllarda başlamış ve günümüze kadar devam etmektedir. Antik kentte bir çok devasa yapı bulunmaktadır. Bunlar; Agora, Surlar, Athena Tapınağı, 900 yıl boyunca kullanılmış Nekrapol ve Amfi tiyatrodur. Ayrıca son çalışmalara göre Anadolu’daki en eski meclis binası da burada kurulmuştur.

Xanthos Antik Kenti, Muğla

foto: tursab.org.tr

Kent, Fethiye’de bulunmaktadır. Hemen 4 km ilerisinde ise Letoon antik kenti bulunmaktadır. Antik Likya’nın yönetim merkezidir ve çok önemli bir yerdir. Kentin tarihi m.ö 8 yüzyıla kadar gitmektedir. Sırasıyla Pers ve sonrasında ise Roma egemenliğine girmiştir. Bundan sonra ise Bizans imparatorluğunun hükümdarlığı altına girmiştir. Sırasıyla gelen uygarlıkların, beraberlerinde getirdikleri kültürel ve tarihi mirasları, bu kentin gelişmesine ve farklı bir görünüm kazanmasını sağlamıştır. Kent Unesco Dünya Mirası listesine alınmıştır.

Nikomedia Antik Kenti, İzmit

foto: gelarabul.com

Kent, İzmit Körfezinde, Bitinya kralı 1. Nikomedes tarafından kurulmuştur. Farklı hükümdarlar kentte bulunsa da,  kent bir süre sonra Roma imparatorluğunun kontrolü altına girdi. İlginç olan şey ise Roma’nın düşmanı olan Kartacalıların ünlü komutanı Hannibal, hayatının son demlerini burada geçirmiş ve burada intihar etmiştir.

Aizonai Antik Kenti, Kütahya

foto: tr.wikipedia.org

Kent, Kütahya’nın Çavdarhisar ilçesinde bulunmaktadır.Kentin geçmişi 3000 yıl öncesine kadar gitmektedir. Bölge Helenistik dönemde Bergama ve Bitinya’nın egemenliği altındayken sonradan Roma İmparatorluğunun hükmü altına girmiştir. İlk kazılar 1926 yılına dayanıp günümüze kadar çeşitli aralıklarla devam etmiştir. Şehirde büyük antik yapılar bulunmaktadır. Son zamanlarda tanıtımı daha iyi gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Ayrıca şehir dünyanın en eski borsalarından birini de barındırmaktadır.

Olympos Antik Kenti, Antalya

foto: olymposdeepgreen.com

Genel olarak çoğu antik kentlerde görüldüğü üzere burası da bir liman kentidir, hemen deniz kıyısındadır. Helenistik dönemde kurulmuştur. Şehirde genel olarak Helenistik dönem, Roma dönemi ve Likya’lıların özellikleri görülmektedir. Zaman zaman korsanların şehri kontrol altına almasından sonra bir Roma komutanı şehri korsanlardan temizlemiş ve daha yaşanılabilir bir yer haline getirmiştir. Şehrin adına ait Likya paraları basılmıştır. Ve bence görülmesi çok keyifli bir yerde bulunuyor Olympos, hem doğanın, hem tarihin keyfini çıkarıp burayı gezebilirsiniz.

Kaynak: Geziko

Augustus Tapınağı

Ulus’ta Hacı Bayram Cami bitişiğinde yer alıyor. M.Ö. II. yüzyılda Frigya Tanrıçası Men adına yapılmış olan tapınak zamanla yıkılmış. Bugün kalıntıları bulunan tapınak ise son Galat Hükümdarı Amintos’un oğlu Kral Pylamenes tarafından Roma İmparatoru Augustus adına bir bağlılık nişanesi olmak üzere yaptırılmış. Bizanslılar zamanında çeşitli eklemeler yapılıp, pencereler açılarak kilise haline getirilmiş. Etrafı dört sütunla kuşatılmış dört duvar halinde.

Anıtkabir

Mustafa Kemal Atatürk’ün ebedî istirahatgâhının bulunduğu Anıtkabir, Rasattepe’ de yer alıyor. Mimarları Prof. Emin Onat ve Doç. Orhan Arda. 1944 yılında yapımına başlanan anıt, 1953′te tamamlanmış. Anıtkabir kompleksi içindeki üniteler; İstiklâl Kulesi, Hürriyet Kulesi, Aslanlı Yol, Müdafaa-i Hukuk Kulesi, Mehmetçik Kulesi, Zafer Kulesi, Barış Kulesi, 23 Nisan Kulesi, Misak-ı Milli Kulesi, İnkılâp Kulesi, Zafer Kabartmaları, Mozole – Şeref Holü.

Anadolu Medeniyetleri Müzesi

Müzede, Anadolu Arkeolojisi, Paleolitik çağdan başlayarak, Neolitik, Eski Tunç, Asur Ticaret Kolonileri, Hitit, Frig, Urartu dönemlerine ait, Karain, Çatalhöyük, Hacılar, Canhasan, Beyce Sultan, Alacahöyük, Kültepe, Acemhöyük, Boğazköy Gordion, Pazarlı, Altıntepe, Adilcevaz, Patnos kazılarından gelme çeşitli koleksiyonlar ve çeşitli dönemlere ait örnekler, Osmanlı Dönemi mekanlarında kronolojik bir sırayla sergileniyor.

M.Ö. I. binin ikinci yarısından başlayarak, Roma ve Bizans dönemlerine ait altın, gümüş, cam, mermer, bronz eserler ile ilk kullanılan sikkeden başlayarak günümüze kadar olanları da içine alan sikke koleksiyonları, Müze’nin nadir kültür varlıklarını temsil ediyor.

Antik Kentler ve Eserler 

Gordion 

Frigya Krallığı’nın başkenti, ünlü Gordion şehrinin kalıntıları; Ankara-Eskişehir karayolunun yakınında, Sakarya (Sangarios) ve Porsuk nehirlerinin birbirlerine yaklaştıkları yerde, Polatlı’nın 21 km. kuzeybatısında, Ankara’dan 90 km. uzaklıkta, Yassıhöyük köyündedir.

Gordion’ un tarihi M.Ö. 3000 yılma (Eski Tunç Çağı) kadar dayanmaktadır. Asur, Hitit (M.Ö. 1950 – M.Ö. 1180) ve Frigya (M.Ö. 900 -M.Ö.620) nın önemli bir yerleşme yeri idi. Frigya Devletine başkentlik yapmıştır. Gordios adlı (Frig başkenti kurucusu) kralın adını almıştır. Kral Gordios tarafından bağlanan ünlü düğüm, Büyük İskender tarafından M.Ö. 333 yılında kışı geçirdiği Gordion’da kesilmiştir. Gordion’da, bu tarihten sonra Büyük İskender Dönemi (M.Ö. 300-100) başlamış, sonra Roma Dönemi (M.Ö. 1.- M.S.4. yy.), daha sonra Selçuklu (M.S.11.-13. yy.) dönemi sürmüştür.

Ahlatlıbel 

Ahlatlıbel, Ankara’nın 14 kilometre güneybatısında Taşpınar Köyü – Gavurkale -Haymana eski yolu üzerindedir. Ankara’ya çok yakın olan bu Eski Tunç Çağı istasyonu Anadolu için önemli bir düz yerleşme birimidir.

Bitik

Bitik Höyüğü Ankara’nın 42 kilometre kuzeybatısındadır. Yukarıdan aşağıya doğru M.Ö. V. yüzyılda başlayan bir Klasik Çağ iskânı ile kalın bir Eski Tunç Çağ iskânı meydana çıkarılmıştır. Bitik’ teki Eski Tunç Çağı kalıntıları bölgenin Doğu ve Batı Anadolu ile ilgisini belgeler.

Gavurkale

Ankara’nın 60 kilometre güneybatısındadır. Yanında akmakta olan Babayakup Deresinin tabanından 60 metre yüksekte olan tepe, uzun süren bir yerleşmeye sahne olmuştur. Tepeye buradaki eski yıkık duvarlar nedeniyle Gavurkale adı verilmiştir.

Gavurkale, bir tepe üzerindeki dik kayaların güneye bakan yüzünde yer alan; birbiri ardına yürüyen iki tanrı, karşılarında oturan bir tanrıça kabartması ve bu kayalığın çevresindeki iri bloklardan oluşan duvarlar ile dikkati çekmiştir. Söz konusu kaya kabartmaları Hititlere özgü eserlerden olup, Anadolu’nun değişik yerlerinde bulunan benzer anıtlardan sadece birisidir.

Yapılan çeşitli araştırmalar sonucunda buranın surlarla çevrili önemli bir merkez olduğu anlaşılmıştır. Önceleri yalnızca Hititlerin ibadet yeri olarak bilinen Gavurkale’ de önemli Frig yerleşiminin olduğu da anlaşılmış, burası 1930 yılındaki çalışmalar sırasında bizzat Atatürk tarafından ziyaret edilmiştir. Daha sonraki yıllarda çevresinde çeşitli yüzey araştırmaları yapılmış olan Gavurkale’de 1998 yılında Anadolu Medeniyetleri Müzesi Başkanlığında kazı çalışmalarına da başlanmıştır.

Augustus Tapınağı 

Ulus’ta Hacı Bayram Cami bitişiğindedir. M.Ö. II. yüzyılda Frigya Tanrıçası Men adına yapılmış olan tapınak zamanla yıkılmıştır. Bugün kalıntıları bulunan tapınak ise son Galat Hükümdarı Amintos’un oğlu Kral Pylamenes tarafından Roma İmparatoru Augustus adına bir bağlılık nişanesi olmak üzere yaptırılmıştır.

Bizanslılar zamanında çeşitli eklemeler yapılıp, pencereler açılarak kilise haline getirilmiştir. Etrafı dört sütunla kuşatılmış dört duvar halindedir. Etrafını çevreleyen uzunluğuna on beşer, enine altışar adet kırk iki, tapınağın kapısı önünde dört, arkada iki adet sütunun yerleri bulunmaktadır. Yalnız iki yan duvarı ile kenarları işlemeli olan kapı kısmı eski hali ile ayakta durmaktadır. Aslı Roma Tapınağında bulunan ve Augustus’un başardığı işleri gösteren vasiyetnamesi bir yazıt ile bu tapınağın türbeye bitişik duvarına konulmuştur.

Julianus Sütunu 

Defterdarlık ve valilik binası arasındaki havuzun kenarında bulunmaktadır. Hiçbir yazıtı yoktur. Gövdesinde birçok halka olup, yüksekliği on beş metre kadardır. Sütunun İmparator Julianus’ un (M.S. 361 – 363) Ankara’dan geçtiğinde şerefine dikildiği söylenir. IV. yüzyılda yapıldığı sanılan esere halk arasında Belkıs Minaresi de denilmektedir.

Roma Hamamı

Ulus Meydanından Yıldırım Bayazıt Meydanına uzanan Çankırı Caddesi üzerinde, caddeden 2.5 metreye kadar yükseklikteki bir platform üzerinde bulunmaktadır. Hamamın bulunduğu yüksek platformun höyük olduğu bilinmektedir.

Hamam, Caracalla (M.S. 212-217) devrine tarihlenir. Caracalla Hamamının Çankırı Caddesindeki girişi, sütunlu bir revak kalıntısının çevrelediği geniş bir alana, palaestraya yani bir güreş sahasına açılır. Bu revaklı avlunun bir kenarında 32 sütun olmak üzere bütün yüzünde 128 mermer sütun bulunmaktadır. Hamam binaları paleastra kısmının hemen arkasında yer alır. Bu yapılar ender rastlanan bir büyüklükte olup, her zaman olduğu gibi Apoditerium (soyunma kısmı), Frigidarium (soğukluk kısmı), Tepidarium (ılık kısım) ve Caldarium (sıcak Kısım) bölümlerinden oluşur.

Ankara Roma Tiyatrosu 

Hisar Caddesi ile Pınar Sokak arasında yer alır. İlk defa 1982 yılı sonunda bulunmuş, kurtarma kazılarına 15 Mart 1983’te Müzeler Genel Müdürlüğünce başlanmıştır. Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü de kazılan 1986 yılı sonuna kadar sürdürmüştür. Sonuçta M.S. II. asrın başına tarihlenen tipik bir Roma Tiyatrosunun kalıntıları çıkarılmıştır. Bunlar arasında tonozlu parados binaları, döşemeli orkestra, seyirci oturma yerleri (kavea), sahne odası (scene)’ndan artakalan temel ve duvarların yanı sıra birçok heykel ve parçalan bulunmuştur.

Akköprü 

Varlık Mahallesi önünde ve Ankara Çayı üzerinde olup, Ankara’nın en eski köprüsüdür. 1222 yılında Selçuklu Hükümdarı I. Alaaddin Keykubat tarafından Ankara Valisi Kızılbey zamanında yaptırılmıştır.

Höyük ve Tümülüsler 

Beştepeler Tümülüsü

Anıtkabir alanındaki tümülüslerde ilk kazı 1926 yılında Makridi tarafından yapılmıştır. 1945 yılında Anıtkabir alanında yapılan toprak düzeltmesi sırasında birkaç tümülüsün kaldırılması gerekmiş, iki tümülüs açılmış ve burada Friglere ait birçok çanak çömlek ile beraber aletler de ele geçmiştir. Uzmanlar bu tümülüslerin Gordion Frig mezarlarıyla çağdaş olduğunu meydana çıkarmışlardır..

Yumurtatepe (Demetevler) Tümülüsü 

Çiftlik – Demetevler Kavşağında Demetevlere giden yolun sol tarafında yer alır. 1986 ve 1987 kazı mevsimlerinde Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğünce kazılmıştır. Yapılan kazılar sonucunda, tümülüsün tepesinde Eski Tunç Çağına ait küçük ve yuvarlak tek bir yapı ve içinde pişmiş toprak eserler ele geçirilmiştir.

Kül Höyük 

Oyaca Kasabası sınırları içerisinde olup, Ankara-Haymana karayolunun yaklaşık 50. kilometresinde sola ayrılan Boyalık, Culuk, Çalış ve Durupınar yolundan 1.5 km gittikten sonra yolun sağında ve 150 metre mesafededir. Orta büyüklükte höyüklerden olan Külhöyük’te, Anadolu Medeniyetleri Müdürlüğü Başkanlığında kazı çalışmaları yapılmaktadır.

Karaoğlan 

Karaoğlan, Ankara’nın 25 km. güneyinde ve Ankara-Konya yolu üzerindedir. Höyükte Kalkolitikten itibaren tüm uygarlık katları görülmektedir. Ankara Gölbaşı bölgesinde Hitit ve Frig katlarına sahip en önemli istasyonlardan birisidir.

Kaleler 

Ankara Kalesi 

Asırlardır kentin bekçiliğini yapan Ankara Kalesi kentin sembolü olmuştur. Ankara Kalesi’nin tarihi, kentin tarihi kadar eskidir. Yapılış tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber ilk kez Romalılar tarafından yapıldığı fikri yaygındır. Selçuklular tarafından onartılıp genişletilmiştir. Kurulduğu tepe yanında akan (Hatip Çayı) Bentderesinden 110 metre yüksektedir.

Kale, iç ve dış kale olmak üzere iki kısımdır. Yirmiden fazla kulesi vardır. Dış kale eski Ankara şehrini yürek biçiminde çevirir. Dört katlı olan iç kale kısmen Ankara taşından kısmen de toplama (spoliyen) taşlarla yapılmıştır. İç kalenin iki büyük kapısı olup, birisi dış kapı, diğeri hisar kapı adını taşır. İç kaledeki kulelerin yüksekliği 14 ile 16 m. arasında değişmektedir. Bugün kale içinde Osmanlı Ankara’sının XVII. Yüzyıldan itibaren ayakta kalmış bir çok Ankara evi bulunmaktadır.

Kalecik Kalesi 

Kalecik Kalesi, Çankırı’ya giden yol üzerinde Ankara’dan 78 km. uzaklıktadır. Modern kasabaya hakim olan simetrik koni biçimli bir tepenin üzerine kurulmuştur. Güneybatısındaki dağlara bir sırtla bağlanır ve Kızılırmak’ a doğru uzanan ovada tek başına yükselir.

Camiler, Türbeler ve Kiliseler 

Camiler 

Şehrin bazı önemli camileri, Ağaç Ayak Cami, Ahi Elvan Cami, Ahi Yakup Cami, Aslanhane (Ahi Şerafettin) Cami, Cenab-ı Ahmet Paşa Cami, Alaaddin Camii ,Çiçekçioğlu Camii, Direkli Cami, Eskicioğlu Camii, Hacettepe Camii, Hacı Arap Camii, Hacı Bayram Camii, İbadullah Cami Karacabey Camii, Kocatepe Camii, Kurşunlu Camii, Tabakhane Camii, Tacettin Camii ve Zincirli Cami’dir.

Türbeler

Ankara’da, Ahi Şerafettin Türbesi,Azimi (İsmail Paşazade Hacı Esad) Türbesi, Cenab-ı Ahmet Paşa Türbesi, Hacıbayram Veli Türbesi, İsmail Fazıl Paşa Türbesi, Karacabey Türbesi, Karyağdı Türbesi, Kesikbaş Türbesi, Yörük Dede (Doğan Bey) Türbesi bulunmaktadır.