Hava pek de sıcak sayılmaz. Ama gece caddelerdeki motorsikletleri deniz bisikletine çeviren yağmur yanıltıyor olabilir. Yaz musonlarının kıyısından köşesinden dolaşarak baya yol yaptım ama bu defa kaçış yok. Ya nem ve yağmuru bile ayırt edememeyi göze alıp yola çıkacağım ya da bir tuk tuk arkasında tapınakları şöyle bir kolaçan eden turistlere karışacağım. Tabi ki bisikleti seçiyorum. Önümde 3 gün ve yaklaşık 100 kilometrelik bir yol var. Ama önce Siem Reap’ten biraz bahsetmek gerekiyor.

Siem Reap

Eyfel Kulesi’ni yıksanız, Paris hala Fransa’nın ve dünyanın en fazla turist çeken şehirlerinden biri olmaya devam eder. Durum Siem Reap için pek de böyle değil. Angkor Tapınakları 150 yıl önce keşfedilmemiş olsaydı, bu şehir herhangi bir Kamboçya kenti olmaktan öteye gidemeyebilirdi. Angkor şehirde kaldığınız süre boyunca vaktiğinizin çoğunu alacak.

Ben şehre yarım gün ayırıyorum. Belki biraz daha fazla. Çünkü ana etkinliği Barlar Sokağı(Pub Street)’da bir şeyler içmek, pazarlarında alışveriş yapmak ve masaj yapan balıkların olduğu bir akvaryuma ayaklarınızı sokmak olan bir kentten bahsediyoruz. Hepsini birden yapmak çok da uzun süremese gerek.

Ama kalabalık sokaklardan biraz daha dışarı çıktığınızda farklı şeyler göreceksiniz. Toprak yollar, o yollarda otlayan çiftlik hayvanları, bir yanda bir ineği mezbaha götürmeye çalışan insanlar, diğer tarafta çuvallar ve kutularla yüklü motosikletler, yağan yağmurun doldurduğu kanallarda kağıt gemilerini yüzdüren çocuklar, onların hemen önündeki açıkhava lokantalarında içine buz konulmuş bardaklarla biralarını yudumlayan Kamboçyalı erkekler… Kamboçya’da çekilen fotoğrafların çoğunda vizörün arkasındaki göz inanılmaz tapınak manzaralarını ve doğal güzellikleri görmeye meyletmiş olsa da, fakir bir Afrika ülkesinden farksız resimleri görmemek büyük bir adaletsizlik olurdu. Siem Reap yürüyene başka, bir tuk tukun ardında sürücünün çizdiği rotayı takip edene başka gözüküyor.

Angkor Tapınakları ve Bisiklet

Burayı bisikletle gezmek konusunda hiçbir yerde olmadığım kadar ısrarcıyım. Çünkü hayatımdaki en dolu birkaç günü bu şekilde geçirdim. Angkor’u neden bisikletle gezmeli?

– İstediğiniz yeri istediğiniz sürede görme özgürlüğünüz var. Tuk tuklaysa, sürücüyle anlaştığınız rotayı takip etmek zorundasınız.

– Bisiklet sürmek için harika bir yer. Dümdüz bir yolda asfalttan ufak patikalara geçerken kendinizi turistsiz bir köyde hemen ardından rehberlerin tavsiye etmediği müthiş bir tapınakta bulabilirsiniz.

– Bisiklet en ucuz yol. Kaldığınız gust house’tan muhtemelen bedayava ortalama bir bisiklet ya da 5USD’ye harika bir dağ bisikleti kiralayabilirsiniz. Tuk tukla çok daha kısa sürede 10-12USD’ye gezebilirsiniz, tabi sadece yakın tapınakları.

– Bazı tapınakların içine bisikletle girebilirsiniz ama tuk tuk sadece park alanında sizi bekleyecek. 800m uzunluğundaki ta Preah Kahn gibi tapınakları gezerken ne demek istediğimi anlayacaksınız.

Rota, Mesafe, Süre

Her şey size kalmış ama ben ilk gün doğudaki uzak tapınakları gezerek başlıyorum. Bunun için kaldığım guest house’tan 5USD karşılığında Giant marka bir dağ bisikleti alıyorum. 24 vitesli ve hızlanmak ya da yavaşlamak istediğinizde size istediğinizi veriyor. Bugünkü planım 50Km yol yapmak ama çok daha yakın ve yolun ülkedeki otoyollardan bile daha iyi durumda olduğu Angkor Wat gibi tapınakları gezmek için biraz lüks sayılabilir. Eğer kaldığınız yerde bisiklet kiralanmıyorsa, sokağın her yirmi metresinde bunu yapan birilerini bulabilirsiniz. Ortalama vitessiz bir yol bisikletinin günlük kirası 1USD.

Şehirden çıkıp üç günlük pasomu almak üzere bilet ofisinde soluğu alıyorum. Bir günlük paso 20USD ama bence en az üç gün gerekiyor. 40USD’ye üç günlük pasomu alıyorum. Paso önemli çünkü önce fotoğrafınız çekiliyor, her gün bölgeye girişte ve hemen her tapınağın kapısında görevliler pasonuzu kontrol ediyor. Pasomu sağlama alıp başlıyorum.

Her şey bir tarafa, iyi yorulacaksınız. Buna 10 saate varan uzun günü, sıcağı, nemi ve yağmuru da ekleyince, sırt çantanızda bolca suyla fazladan giysi bulundurmak ve yola çıkmadan önce iyi bir plan yapmak işe yarayabilir.

1. Gün

İlk günün programı yoğun. Yola erken çıkmak sabah gündoğumunu görmek ve tur gruplarından önce orada olmak için tercih edilesi. 5 buçukta tekerler dönüyor. Ama gün doğumundan hemen sonrası bulutların azizliğine uğruyor.

2. Gün

Dünkü yorgunlukla biraz daha geç kalksam da saat 6 buçukta Ta Phrom’da oluyorum. Yine kalabalık ve yine hava bulutlu.

• Ta Phrom
• Ta Keo
• Spean Thmor
• Ta Nei
• Thommanon
• Chao Say Tevoda
• Angkor Thom Zafer Kapısı
• Angkor Thom Doğu Kapısı
• Terrace of Elephants
• Phimeaneskas
• Terrace of Leper King
• Angkor Thom Kuzey Kapısı
• Angkor Thom Batı Kapısı
• Angkor Thom Güney Kapısı
• Baksei Chamkrong
• Phom Bakheng
• Angkor Baloon
• Angkor Wat

3. Gün

Bu yoğun tempo sürekli devam edemez. Bugün elimde hala geçerli bir paso ve altımda ortalama bir bisiklet var. Girmediğim yollara girip yeni bir şeyler görmeye çalışıyorum. Yağmur bastırıyor, ormandaki patikalara kaçıyorum. Listedeki isimlerden birini görmedim ama sanırım en çok başıboş gezindiğim bugünü sevdim.

Belki bu yazı Angkor’a gitmek için zaten kabarmış olan isteğinizi daha da artırır. Böyle olunca bisiklet üstündeki saatler daha da anlamlı olacak.

***

Dora Göksal

http://yoldatekbasina.com

Saat sabahın 4’ü. Ancak iki saat önce uyuyabildiğimi düşünersek, oldukça dinç uyanıyorum. Sırt çantam hazır. Aslında yatmadan önce bu işi yapmak beni hep tedirgin ediyor. Odadan 5 dakikada çıktığımda gün boyunca bir şeyleri unutmuş olabileceğimi düşünüyorum. Her şeyi tekrar tekrar kontrol edip kapıdan çıkıyorum. Caddeler kalabalık, taksiler, tuk tuklar, motorsikletler birkaç saat önce bıraktığım gibi vızır vızır. Huai Kwang’ta kalıyorum, amacım Mochit’teki otobüs terminaline gitmek. Taksi ve tuk tuk arasında pek fark yok, elimi kaldırdığımda hangisi önce durursa ona bineceğim. Ve bir taksi, kapıyı açarken cüzdanımı ve pasaportumun cebimde olup olmadığını yokluyorum. “Mochit Bus Station.” Bir anlık duraksama. “Okay sir.”

Kamboçya Vizesi

Asya ülkeleri için vize almak Batıdakilere göre oldukça kolaydır. Ama bu kadar kolay olabileceğini hiç tahmin etmemiştim.

İki gün önce Bangkok’ta erken kalktığım sabahlardan birinde vizeyi almaya karar verdim. Kamboçya’ya her halükarda gidecektim fakat vizeyi sınırda da almak mümkün olduğundan, bunu Bangkok’ta yapmak çok da gerekli değildi. Yine de, hem öğlene kadar boş olan günümü doldurmak hem de sınırda fazladan vakit geçirmemek adına büyükelçiliğin adresine bakıyorum. Pek uzak sayılmaz.

Önce Phra Ram 9 MRT istasyonuna gidiyorum, oradan da bir tuk tuk’a atlayıp büyükelçiliğe. Laos ve Kamboçya’nın Bangkok Büyükelçilikleri aynı sokakta. Önce Laos’a gidiyorum. Vizeyi aynı günde almak istediğimi belirtip bir saat bekledikten sonra pasaportum yeniden elimde(Bunu da Laos yazılarında anlatacağım). Sonra da Kamboçya Büyükelçiliğinin kapısından içeri giriyorum. Kapıda bir görevli bana sıra numarası veriyor: 36. Bir anda Türkiye’deki banka numaratörlerini hatırlayıp dehşete düşüyorum. Belki de sadece sıranın bana gelmesi için birkaç saat bekleyeceğim.

Öyle olmuyor. İçeride bekleyen insanlar var ama ben hemen formların olduğu köşeye yöneliyorum. 1 saat önce son vize formunu doldurmanın verdiği zindelikle 1 dakikada formu doldurup gişeye gidiyorum. Numaramı gösteriyorum ama ilgilenmiyor. Formda iki fotoğraf istedikleri yazılı ama verdiğim ikinci fotoğrafı geri çeviriyor. “25 Dolars and 20 Baht for photocopy.” Pasaport fotokopisi çekmek için 20THB almaları hesapta yoktu ama parayı uzatıyorum. “Okay wait sir.” Teşekkür edip çantamı almak için koltukların olduğu yere gidiyorum. Çantamı kontrol edip cüzdanımı içine koyarken kırık bir aksanla ismini söylüyor: “Mr. Göksal”. Kafamda hemen türlü senaryolar oluşuyor, Burma’dan vazgeçmek zorunda kalmışken, bir de vize sorunu nedeniyle Kamboçya’ya gidemezsem, diye aklımdan geçiriyorum. Pasaportumu geri veriyor, içinde 2 aylık Kamboçya vizesiyle birlikte. Her şey 1 dakika 45 saniye sürüyor. O an Kamboçya’ya gitmeden bağlanıyorum.

Bangkok-Aranya Prathet

Taksi beni Mochit otobüs terminalinin kapısında bırakıyor, 90THB.  Saat 5. Hemen içeri girip gişelerde gözüme ilişen ilk Aranya Prathet yazısına doğru yürüyorum. “It leaves at 5” diyor görevli. 223THB’yi uzatıp 116 no’lu perona gidiyorum. Doğruyu söylemek gerekirse, Tayland’ta kendimi çoğu zaman Türkiye’deymişim gibi hissettim. Bu da o anlardan birisi. AŞTİ’de İstanbul’a giden ilk otobüse bilet alırmış gibi sırt çantamı muavine verdim ve koltuğuma oturdum. Planlanandan 5 dakikalık bir gecikmeyle hareket ettik, 1 şişe küçük su ve içinde ufak bir ekmek olan kutu servis edildi ve yolculuk başladı. Koltuk arkalarında ekran, otobüste internet bağlantısı ve Susurluk’ta 30 dakikalık mola eksikti.

Tayland-Kamboçya Sınırı

5 saat sonra otobüsten iniyoruz. İndiğimiz yer Aranya Prathet değil, ama bu çok daha iyi çünkü tuk tuk’a 7Km için değil 2Km için para ödeyeceğiz. Koreli bir arkadaşla tanışıyorum sırt çantalarımız bagajdan alırken. Nereye, diye sormak abes. Tuk tuk’la pazarlık ediyoruz 80THB diyor, 50THB’de anlaşıyoruz. Gideceğimiz sırtımızda 15 kilo ile uzun, araçla gitmek için ise kısa bir mesafe. Haliyle tuk tuk en iyi seçeneğimiz. Ama dostumuz bizi sınıra 500 metre kala bir yerde indirmeye çalışıyor. Sonra da bir başkası gelip “vize için bu tarafa” deyip indirmeye kalkıyor. Bu dolandırıcılığa kanmayacak kadar yolda vakit geçirdim. Vizemiz var deyip adamı yolladıktan sonra tuk tuk yola devam ediyor.

Tayland’tan çıkmak oldukça kolay. Okları takip edip sıraya giriyoruz. Birkaç dakikada İngilizlerin inşa ettiği Friendship Bridge’i geçip Kamboçya’ya ulaşıyoruz. Bu defa başka birtakım dostlarımız vize için yol göstermeye kalkıyor. Onları yollamak o kadar da kolay değil. Ama kolay olmayan bir şey daha var; önümüzde yaklaşık 200 metrelik bir cadde ve üzerinde giriş kapısına benzeyen hiçbir yer olmaması. Koreli arkadaşımın vize alması lazım. Biraz ilerledikten sonra polisleri görüp soruyoruz. Sağdaki ufak binada vize alınacağını öğrendikten 10 dakika sonra yine aynı caddeye dönüyoruz. İleriye doğru yürümekten başka çare yok ama girişimizi onaylayabilecek bir gişeyi görmeden ülkeye girmemiz olası. En kötü ihtimalle geri döneceğimizi düşünürken hemen arkamda form dağıtan bir başka polis olduğunu göriyorum. Giriş kartlarımızı alıp derme çatma bir yapının içinde Japon işadamlarına benzeyen 10 kişilik bir grubun ardında günün son sırasına geçiyoruz. Parmak izleri ve bu defa yeni adamlar bizi OSP’nin -Kamboçya’da devletle bağlantılı bir ulaşım organizayonu- otobüs terminaline bedava servis için götürmek istiyorlar. Bu defa kabul ediyoruz çünkü bu Siem Reap’e ulaşmak için 3 seçeneğimizden en iyi olanı. Bunun dışında 45USD’ye bir taksi tutabiliriz ya da Sisiphon’a bir pikapla gidip oradan otobüse binebiliriz. Gösterdikleri otobüse binip terminale gidiyoruz.

Poipet-Siem Reap

Otobüs terminalinde bizden başka bekleyen kalabalık bir Alman aile var. Siem Reap’e gideceklerini söylüyorlar. Birlikte gitmeye karar veriyoruz. Ama bineceğimiz minivan 10 kişilik. 2 kişiye daha ihtiyacımız var. 15 dakikalık bir bekleyişten sonra Brezilyalı bir çift geliyor. Beraber gitme fikrine katılıyorlar. Yolculuk normalden pahalı, kişi başı 10USD ödüyoruz.

Yolda gözüme en çok çarpan şey Kamboçya’nın iki büyük siyasal partisinin tabelaları; Cambodian People’s Party ve Funcinpec Party. Yemyeşil ağaçlar, balçık pirinç tarlaları, yüzleri devamlı gülen insanlar… İki saat sonra Siem Reap’teyiz.

Wat Bo Tapınağı, Siem Reap, 2012

Tuk tuka Koreli arkadaşla birlikte biniyoruz, önce onu kalacağı yere bırakıp vedalaştıktan sonra tuk tuk sürücüsü beni üstünde tabelası dahi olmayan bir guest house’a götürüyor. Buranın benim gitmek istediğim hostel olmadığını ve eğer beni oraya götürmezse, para vermeyeceğimi söylüyorum. Başta “burası benim bildiğim guest house, senin dediğini bilmiyorum” demeye çalışıyor ama iş çok uzamadan yola devam ediyoruz. Seven Candles Guest House’a gelip odaya yerleşiyorum. Duştan hemen sonra da şehir turuna çıkıyorum. Erken uyumalı çünkü önümüzdeki günlerde sabah 5’te bisiklete atlayıp Angkor Tapınaklarını karış karış gezeceğim.

Bir günlük yolculuk, sınırın iki tarafında da ufak dolandırıcılık girişimleri, taksi, otobüs, minivan, tuk tuk… Haliyle derin bir uykuya dalıyorum. Yolumuz uzun.  

***

Dora Göksal

http://yoldatekbasina.com/