Konuklar, tren yolculuğuna başladıktan sonra çok popüler olmayan lokasyonlarda yerli halk ile kaynaşmak, yerel lokantalarda yemek yemek, otantik el yapımı ürünler satın almak ve geceleri zarif ve büyük çiftliklerde geçirmek için belirli noktalarda düzenli olarak mola veriyorlar ve bunları yaparak yol boyunca yerel kültürle kaynaşma fırsatını buluyorlar.

Tren Ecuador’un genel müdürü Ana Garcia Pando’ya göre fark, deneyimin lüksünde yatıyor: “Biz, farklı türde bir doğrudan deneyim yaşama olanağı sunuyoruz. Müşteriler konforun keyfini sürebilir, ardından yürüyüş botlarını giyip, yağmur ormanlarında yıllardır yaşamakta olan ve kinoayı nasıl hasat ettikleriyle ilgili öyküler anlatan kadınlarla bu ormanlarda yürüyüşe çıkabilir. Bu deneyim farklı, eğitim niteliği taşıyan bir tür lüks deneyimi olma özelliğini taşıyor.”

Şirket geçen yıl Responsible Travel’ın, World Trade Market Londra’da düzenlediği Dünya Sorumlu Turizm Ödülleri’nde birinciliği paylaşarak, turizmi ileri derecede sorumlu bir yöne taşıdığı için tanınırlık kazandı.

Tren Ecuador, Ekvador’un dört bir yanında turistlere hizmet veren, tam donanımlı bir tren ağını yönetiyor ve 2015 yılında gerçekleşen bir yenilenme sürecinin ardından şimdilerde, ülkenin en güzel, saklı kalmış lokasyonlarını keşfetmek isteyen gezginlere 10 günlük geziler sunuyor. Günlük gezilerin yanı sıra, şirketin sunduğu en iyi yolculuk, Pasifik kıyısındaki Guayaquil’den başlayarak kuzeydeki Quito’ya ve ardından Andes’a seyahat eden trenlerle sunulan dört günlük Tren Crucero deneyimi. Guayaquil’den başlayan yolculuğa Bulutlara Giden Tren ismi verilirken, aynı rota izlenerek yapılan dönüş yolculuğuna Harikalar Treni ismi veriliyor. Pando, bu geziler konusunda bilgiler verdi: “Bu yolculuk, konukları Şeytan Burnu’na ani bir iniş, dar bir vadiden ve yağmur ormanlarından geçiş ve ardından kıyıya varış ile bir dizi yanardağın yer aldığı bir yola çıkarıyor. Konuklar yol boyunca farklı iklimleri, çeşitli ve güzel manzaraları görecek ve farklı yerleşimleri ziyaret edecek. Ekvador’da 22 yerli uyruk bulunuyor ve konuklar, turlarımız sırasında bu çeşitli insan topluluklarının kimileriyle buluşma olanağı bulacak.”

İnsan Gücü

Tren Ecuador’un envanterinde, yerel ekonomiyi güçlendirme yönündeki görevinin bir gereği olarak yataklı vagonlar bulunmuyor. Bunun yerine konuklar, yolculuk rotası üzerindeki çeşitli dört ve beş yıldızlı otellerde ve eşsiz çiftliklerde uyuyarak dinlenme fırsatı buluyor. Gezginler yolculukları sırasında tahta oymacılarından müzisyenlere, dokumacılardan dansçılara, yerli insanlarla tanışmak için pek çok fırsat elde ediyor. Konuklar, bu zanaâtkârların ürettikleri eşyaları satın alma şansını bulmanın yanı sıra, bu insanların günlük yaşamlarına ve Ekvador kültürüne dair bir içgörü de kazanıyor.

Ekvador’da gezginlerin karşılaşabileceği en eklektik karakterlerden birisi olan, Ekvador’un son buz satıcısını Pando anlatıyor: “Kendisi yerel pazarlara sattığı buzları toplamak için Chimborazo Dağı’na, buzulun kıyısına kadar tırmanıyor. Bugün daha fazla insanın evinde buzdolabı olduğu için bu iş oldukça zahmetli ve özgün.”

Geleneklere saygı, Ekvador kültürünün korunmasının ayrılmaz bir parçası ve konuklar, yerel gelenekleri pek çok açıdan görmenin tadını çıkarabiliyor. Pando, bu olanağı bir örnekle açıklıyor: “Sözgelimi, konuklar yerlilerin hala para kullanmak yerine mal takas ettiği, antik bir yerli pazarı ziyaret edebilir.”

Tren Ecuador’un yerel ekonomiyi teşvik etme çabasına olan bağlılığı, trenin durakladığı noktalardaki tüm kafelerin yerliler tarafından işletildiği anlamına geliyor ve bölgenin yerlileri, yolcuların seyahatleri sırasında tüketebilecekleri yiyecek ve içecekleri sunuyor. Pando, şirketin bu yönünü de kısaca anlatıyor: “Müşteriler, yerel yerleşimlerde işletilen kafelerde, kuzeydeki bölgelerde mısır ve patates, güneydeki bölgelerde ise kinoa gibi otantik yemekleri tadabiliyor.”

Yemek, her ikisi de seyahat planında yer alan plantasyon gezintileri ve çikolata tadım etkinlikleriyle, Tren Ecuador yolcukuklarında müşterileri eğitmenin bir diğer yolu olma özelliğini taşıyor.

Çalışmanın Meyvelerini Toplamak

Tren Ecuador’un müşterilerine kültürel açıdan zenginleştirici bir turist deneyimi sunulurken, trende hazır bulunan personelden yerel pazarlarda çalışan insanlara, yerel topluluklar da bu turist rotasının meyvelerini topluyor.

Şirketin 180 küçük ölçekli tedarikçiyle anlaşmaları bulunuyor ve Tren Ecuador tüm bu tedarikçilere gelir sunmanın yanı sıra yemekler ve atıştırmalıklar için ödeme yapıyor. Turistler, bu tedarikçilerin ürünlerini satın alarak bu gelire katkıda bulunuyor. Pando, Tren Ecuador olarak amaçlarının “yerel ekonomiyi güçlendiren, en yüksek kaliteye sahip bir ürün sunmak” olduğunu belirtiyor ve Tren Ecuador’un bağlı şirketler için ruhsat almak, tedarikçileri eğitmek ve onlara adil ticaret ilkelerine dayanan sözleşmeler sunmak adına zaman ve para yatırımı yaptığını söyledi. Pando ayrıca Tren Ecuador için çalışan çoğu yerli vatandaşın genellikle başka bir işte daha çalıştığını, böylece şirketin kendilerine iyi bir ilave gelir kaynağı sunduğunu ve bu ilave gelirin, kadınlara çocuklarının eğitim masraflarını karşılamaları için yardımcı olduğunu belirtiyor. Tren Ecuador’un gelirlerinin bir kısmı yerel toplulukların koşullarının iyileştirilmesine harcanıyor; örneğin, okullara araç gereç sağlanıyor. Pando, turizmin “bu toplulukların yaşamlarını iyileştirmeye yardımcı olduğunu” açıklıyor.

Halihazırda, her yıl 180,000 yolcuyu konuk eden Tren Ecuador, Pando’nun açıkladığı üzere, Birleşik Krallık gibi pek çok pazarda ön plana çıkmak için çalışmalar yapmayı sürdürüyor: “Acenteleri ve operatörleri, ürünümüz hakkında bilgilendirmek için tanıtım gezileri düzenledik. Ayrıca çekiciliğimizi arttırmayı, acenteler ve tedarikçilerle bağlantı kurmayı denemek için her yıl WTM ve Experience Latin America gibi ticari fuarlara katılıyoruz.”

Tren Ecuador, sorumlu yolculuk sektörünün bayrağını taşırken Pando, bir destinasyon olarak Ekvador’un da aynı şeyi yapıyor olmasından dolayı gurur duyuyor: “Çeşitli kimliklerimiz, bu ülkenin ve tarihimizin güçlü bir özelliği. Ülkemiz, ekoturizm ve doğa ile kültüre saygılı olma konularında yasalar oluşturan ilk destinasyonlardan biri olduk.”

Pando, verdiği bilgilere şu sözlerle nokta koyuyor: “Ekvador’un büyük tatil tesisleri bulunmuyor. Konaklama olanakları, küçük yerleşimler arasında dağınık durumda ve bu sayede güçlü bir tedarik zincirine katılmayı daha kolay hale getiriyor. Böylelikle, bu tür turizm faaliyetleri bize harika bir şekilde uygun oluyor.”

Tren Ecuador, sorumlu turizmin parlayan bir örneği olan Ekvador’da, bir başarı timsali olarak varlığını sürdürüyor.

Cuzco şehri, Peru’daki ilk durağımız oldu. İnka imparatorluğunun eski başkenti bu günlerde turist şehrine dönmüş durumda, yılda 1.5 milyon turist ağırlıyor. Otobüste tanıştığımız Hint asıllı İngiliz yol arkadaşımız Kushal ile beraberdik Machu Picchu gezimiz boyunca. Cuzco Machu Picchu’ya en yakın şehir ancak yine de buradan Machu Picchu’ya ulaşmak pek kolay değil. İnka’ların bu gizemli şehrine ulaşmak için bir kaç yol var. Biz de bu alternatifler arasında bize en uygun olanını seçtik. Bunlardan ilki ve en popüleri “İnka Yolu” olarak bilinen ve yaklaşık dört gün süren bir yürüyüş. Ancak bu tarihi yolda yürüyebilecek insan sayısına Peru hükümeti günlük sınırlama getirdiği için en az 6 ay önceden rezervasyon yaptırmak gerekiyor. Ayrıca bu yolda yürümek ucuz da değil, yaklaşık 500$’ı gözden çıkarmak gerekiyor ve yürüyüş bir rehber eşliğinde grupça yapılıyor. Bu yol dışında alternatif İnka yolları da mevcut. Bu yollardan yürüyerek Machu Picchu’ya ulaşmak için de yine benzer kurallar ve ücretler mevcut. Dolayısıyla biz bu yolları seçmedik. Machu Picchu’ya tırmanmadan önce ulaşılması gereken çok yakın bir kasaba mevcut, Aguas Calientes. Adı sıcak sular anlamına geliyor. İnsanlar Machu Picchu öncesi genelde bu kasabada konaklıyorlar. Ancak bu kasabaya nedense sadece tren yolu yapmış Peru’lular. Cuzco’dan Aguas Calientes’e sürecek 3 saatlik tren yolculuğu için gidiş dönüş 140$ ücret istenmesi bize soygun gibi geldi. Elbette bu yolu da seçmedik. Çünkü başka bir yol daha var ancak çok daha uzun sürüyor. Dağ yollarını kullanarak otobüsle önce 7 saat Santa Maria adlı bir kasabaya ardından 1 saat Santa Tereza adlı başka bir kasabaya yine ardından 1 saat süren yolculuk ile Hidroelektrik olarak bilinen bölgeye gidiliyor. Oradan 2 saatlik yürüyüş ile Aguas Calientes’e ulaşmak mümkün. Biz bu şekilde gitmeye karar verdik. Tur ile bir yerlere gitmek kadar can sıkıcı bir şey yok gezerken. Ancak bir tur acentasının yine bu rota üzerinden ulaşım ve konaklama hizmetini çok daha ucuza yaptığını görünce bu tura kaydolduk, olmaz olaydık…

Machu Picchu’ya gidiş yolu Bolivya’daki ölüm yolunu aratmadı. Bir ara bu yüzden midem bulandı ve arabayı durdurmak zorunda kaldım. Neyseki otobüsteki teyzeler bana yardımcı oldu. Aman yavrum al şu coca yapraklarını çiğne kendine gelirsin dediler, ondan mıdır bilmem  çiğneyince bir şeyim kalmadı. Çok şifalı bu yapraklar canım. Kolonya verenler de oldu ama ben limon kolonyası seviyorum, o işe yaramadı.

Bu antik şehri görmeye o kadar talep var ki bu talep yüzünden insanlara ne sunulursa almak zorunda bırakılıyor. Bizim satın aldığımız tur da bunu gösterdi. Acenta bizi sabahın köründe otelden alacağını söyledi ancak uzun süre gelmedi almaya. Bu yüzden Hidroelektrikten Aguas Calientes’e gece karanlığında yürümek zorunda kaldık. Tur gün boyu yolculuk etmiş ve acıkmış insanları uzun süre aç bekletti. Farklı farklı hostellerde yer ayarlayıp insanları kötü şartlarda konaklattı. Daha ilk dakikalarında pişman olmuştuk böyle bir yolla geldiğimiz için ve Machu Picchu için hevesimiz kaçmak üzereydi. Grup ile gezmek istemediğmizi söyledik rehbere ve belirli bir yerde ve saatte ertesi gün buluşmak üzere anlaştık. Organizasyon eksikleri yüzünden saat çoktan gece yarısı olmuştu. Saat sabah 4.30 da kalkacaktık. Çünkü günde 2500 kişinin ziyaret ettiği Machu Picchu’yu biraz tenha iken görmek için bu gerekiyordu. Sabah 5 gibi kasabadaki hemen herkes ayaktaydı. Machu Picchu’ya ulaşmak için, bulunduğumuz yerden yaklaşık 3 saatlik yürüyüş ile tırmanmak gerekiyor. Ancak alternatifi de var, otobüsle 25 dakika uzaklıkta ve bu ulaşım için gidiş dönüş 15$ ücret ödemek gerekiyor. Daha bununla bitmedi Machu Picchu’ya giriş ücreti 40$, şehri Waynapicchu adlı yüksek tepeden görmek istenirse ekstra 10$ daha ödemek şart. Üstelik bu giriş biletlerini günler öncesinden almanız gerekiyor çünkü ziyaret sayısı sınırlı. Bu ne çılgınlık! Bütün bu olumsuzluklar sonrası otobüsle şehre çıktık…

Giriş kapısındaki sırada beklerken içerde ne olduğunu unutmuş gibiydim. Saat 6 da kapılar açıldı ve insanlar içeriye girip antik şehirde dağılmaya başladılar. Biz önce Waynapicchu tepesine yöneldik ve 1 saatlik tırmanış sonrası zirveye ulaştık. Machu Picchu şehri aşağıda bir yerde olması gerekiyordu ancak bulutlar buna mani oluyordu. Güneşin yükselmesiyle beraber şehrin üzerindeki bulutlar yavaşça dağıldı ve İnka’ların antik şehri, Machu Picchu tüm ihtişamıyla bize yüzünü gösterdi. Bu manzara sonrası her şeyi unutuverdim bir anda. Bu şimdiye kadar tanık olduğum doğayla bütünleşmiş en güzel arkeolojik alandı. 2430 metre yükseklikteki şehir ayaklarımızın altında duruyordu. İnka imparatorluğu döneminde yaklaşık 750 elit İnka’yı barındıran şehir çok eski olmasına rağmen şehrin keşfi henüz 1911’de yapılmış. Manzarayı uzun uzun doyasıya izledik. Aşağıda gezilmesi gereken bir şehir vardı. Tekrar şehre indik ve bir de şehri içerden görmek istedik. Şehrin güzelliği biraz yükseğe çıkınca kendini daha çok belli ediyor, insan içindeyken çok da etkilenmiyor açıkçası. Şehrin en yüksek yerine çıkıldığında ve karşıya Waynapicchu tepesi alındığında karpostallardaki Machu Picchu manzarası ortaya çıkıyor. Tamam da ortalığa bu lamaları kim saldı?

Şehri gezerken fazlaca yorulduk. Sözleştiğimiz saatte rehberle buluşmak için Aguas Calientes’e indik. Kalabalık bir grup olmasını beklerken sadece Şili’li grup ve biz oradaydık. Ortalıkta rehber de yoktu ve bir kaç saat gelmedi. Geldiğinde ise bizi Hidroelektrik’e götürecek olan tren için bilet olmadığını söyledi. O gece orada kalmak zorundaydık. Eğlence devam ediyordu. Asıl sinir bozucu olan şey gruptaki diğer insanların bir şekilde bu trene binmesiydi ve rehberin açıklamalarının tatmin edici olmamasıydı. O geceyi orada geçirdik. Herkesin planı aksamıştı. Tur için ödememiz gereken miktardan geriye kalan 100$ ücreti ödemek istemedik. Ertesi gün Santa Tereza’ya geldiğimizde rehber bize eğer bu ücreti ödemezsek minibüs’e binemeyeceğimizi söyledi. Ödememekte kararlıydık. Ancak rehber beraber gezdiğimiz yol arkadaşlarımızı da minibüs’e almıyordu. Oysa ki bu Başka Türlü Bir Şey ile acenta arasında bir durumdu. Minibüs ayrıldı ve biz 4 kişi orada kaldık. Hepimizin siniri bozulmuştu! Kendi imkanlarımızla Cuzco’ya döndük. Ertesi gün ilk iş acentaya gidip konuşmak oldu. Bizden hala ödeme yapmamızı bekliyorlardı. Oysaki bizi bir gün daha kasabada tutmuşlardı, dönüş yolunda araca almayıp bırakmışlardı ve hala ödeme bekliyorlardı. Bizim orada bulunmamızdan rahatsız oldular ve bağırıp çağırmaya başladılar ve sonrasında acentaya polis çağırdılar. Eğlence tekrar başladı…

***

İsmail Özger

http://www.baskaturlubirsey.com